ဒီမုိကေရစီသည္ သြင္းကုန္ မဟုတ္

Monday, June 11, 2012

ဂ်ီဟတ္ကို counter-terrorism နဲ ့ပဲတံု့ျပန္ရမယ္


 
ျမန္မာနိုင္ငံ ဟာ အဓိကရုဏ္းျဖစ္ေနတာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ျမန္မာနိုင္ငံ ဟာ ကို ကိုဆိုဗိုတို ့လို မြတ္စလင္ဘာသာေရး စစ္ေျမျပင္ေအာက္မွာ က်ေရာက္လို့ေနပါျပီ။ 
ဂ်ီဟတ္ကို counter-terrorism နဲ ့ပဲတံု့ျပန္ရမယ္။ ေရႊျပည္ေအးတရား ေဟာခ်င္သူ ျမန္မာ အေရျခံဳ ထားေသာ မြတ္စလင္မ်ား ေမာင္းေတာမွာ သြားေဟာပါ။ အခုအခ်ိန္မွာ ဘယ္သို ့ေသာ မြတ္စလင္လူမ်ားမွ ကိုယ့္ ျမန္မာလူမ်ိဳး၊ ကို မကာကြယ္ေပးပါဘူး။လူနဲ ့ဘီလူး ကြဲသြားပါျပီ သက် သာကီ ရခိုင္ျပည္ဟာ စစ္ေျမျပင္လို ျဖစ္သြားပါျပီ။ ကိုယ့္ေျမ ကိုယ့္ေရ၊ ကိုယ့္နိုင္ငံမွာ ဘုန္းၾကီး ေက်ာင္းေတြ ကို မီးရွိဲ့၊ ဗုဒ္ဒဘာသာ ၀င္သမ်ွကို သတ္ဆိုတဲ့ ဂ်ီဟတ္ ျဖစ္ေနပီ။ မြတ္စလင္ေတြ ဟာ ရခိုင္ျပည္ကို မီးေလာင္တိုက္ သြင္းေနပါျပီ။ တိုင္းရင္းသား ညီ အစ္ကို မ်ားနားလည္ၾကပါ။

Sunday, June 10, 2012

ကုလားဖ၀ါးေအာက္

နာမည္ေလးလံုး ၊ 
ေပါင္းစုရံုးကာ ၊
 ကုိးခုရေသာ္ ၊ 
ထုိသည္မိန္းမ၊ 
တုိင္းျပည္ရလွ်င္၊ 
ကုလားဖ၀ါးေအာက္၊ 
ျပားျပားေမွာက္အံ့၊ 

(အဘုိးကေလး၀ဆရာေတာ္)

ယုတ္မာပက္စက္ရိုဟင္ဂ်ာကုလားစုတ္မ်ား

ယုတ္မာပက္စက္ရိုဟင္ဂ်ာကုလားစုတ္မ်ား

(၁၉၄၂)ခုႏွစ္ ကုလားရခုိင္ အဓိကရုဏ္း စတင္ၿဖစ္ရၿခင္း အေၾကာင္းတရားကား စစ္ေတြၿမိဳ႕မွ စတင္ၿဖစ္ပြားေလသည္။ အဂၤလိပ္တပ္ၿဖစ္ေသာ ရာခ်္ပုကုလားစစ္သားမ်ားက ရခုိင္အမ်ိဳးသမီးမ်ားကုိ အဓမၼၿပဳက်င့္ကာ ရ...ခုိင္အမ်ိဳးသားမ်ားကုိ ကုလားအရပ္သားမ်ားႏွငိ႔ ပူးေပါင္း၍ အႏုိင္က်င္႔ နွိပ္စက္သတ္ၿဖတ္ရာမွ မခံမရပ္ႏုိင္ၿဖစ္ၿပီး စတင္ၿဖစ္ပြားလာရၿခင္းၿဖစ္ေလသည္။ ယင္းၿပသနာသည္ ေၿမပုံၿမိဳ႕နယ္၊မင္းၿပားၿမိဳ႕နယ္၊ ေၿမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္မ်ားသုိ႔ ကူးစက္သြားသည္။

ယင္းကိစၥကုိ ရခုိင္ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္မ်ားၿဖစ္ၾကေသာ ဦးပညာသီဟ ၊ ဦးသာေက်ာ္(ဘုံေဘာက္)တုိ႔က ၿပန္ေၿဖေပးသၿဖင္႔ အထက္ပါၿမိဳ႔မ်ားမွာ ေအးေဆးၿငိမ္သက္သြားခဲ့ပါသည္။အထက္ပါၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွ ထြက္ေၿပးၾကေသာ ကုလားမ်ားႏွင့္ ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွ ပညာတတ္ကုလားေခါင္းေဆာင္အခ်ိဳ႕သည္ ယင္းေဒသရွိ ရခုိင္တုိင္းရင္းသားမ်ားႏွင္႔ ရခုိင္ေက်းရြာမ်ားကုိ ေခ်မႈန္းသုတ္သင္ သတ္ၿဖတ္ၾကရန္ ႏိႈးေဆာ္စည္းရုံးၾကေလသည္။ ယင္းအခ်ိန္တြင္ (ေမဂ်ာ ေက်ာ္ခုိင္)သည္ ၄င္းကိစၥကုိ ထိမ္းသိမ္းရန္ စစ္ေတြၿမိဳ႕မွ ကုလားေခါင္းေဆာင္မ်ားၿဖစ္ေသာ ဦးယာဆိန္း (ေ႐ွ႕ေန) ဦးဆူတန္မာမတ္

၊ ဦးဘုိးခိုင္ စေသာသူမ်ားႏွင့္ ႀကိဳးပမ္းေသာ္လည္း မေအာင္ၿမင္သည့္အၿပင္ (ေမဂ်ာ ဦးေက်ာ္ခုိင္ )ကုိယ္တုိင္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိ႕နယ္ ဂူတာၿပင္ေက်းရြာတြင္ ကုလားမ်ား၏ ပစ္ခတ္လုိက္ေသာ ေသနတ္ဒဏ္ရာၿဖင့္ ေသဆုံးသြားရေလသည္။



(၁၉၄၂)ခုနွစ္ ေမလတြင္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ရွိ ကုလားေက်းရြာ အားလုံးသည္ လူစုရုံးၿပီး လက္နက္ကုိင္မ်ားကုိင္ေဆာင္လွ်က္ ရခုိင္ေက်းရြာမ်ားကုိ တုိက္ခုိက္ဖ်က္ ဆီး မီး႐ွိဳ႕ၿခင္းမ်ား စတင္ၿပဳလုပ္လာၾကသည္၊ရခုိင္ေက်းရြာမ်ားကုိ ၀ုိင္းထားၿခင္း ၊ လမ္းတံတားမ်ားအား ၿဖတ္ေတာက္ဖ်က္ဆီးထားၿခင္းတုိ႔ ၿပဳလုပ္ၾကသည္။ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ကုိ ဒုတ္ ဒါး လက္နက္ ကုိယ္စီၿဖင္႔ ၀ုိင္းရံထားသည့္ အင္အားမွာ(၂၀၀၀၀)ႏွစ္ေသာင္း ေက်ာ္ ေက်ာ္ ေလာက္ရွိမည္ဟု ခန္းမွန္းၾကသည္ ။၊ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ ၀င္ေပါက္ ထြက္ေပါက္ အားလုံးကုိ ပိတ္ဆုိ႔ထားၾကသည္၊ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ ပတ္၀န္းက်င္ေက်းရြာမ်ားတြင္လည္း ကုလားမ်ား ၀ုိင္း၀န္းထုိးခုတ္ၾကသည္ဟု သတင္းမ်ားၾကားၾကရသည္။ ဒါးဒါဏ္ရာႏွင္႔ေမာင္ေတာ ၿမိဳ႔ေပၚသုိ႔ တက္လာေသာ သူမ်ားမွာလည္း မနည္းလွပါ။ေမာင္ေတာၿမိုဳ႕အလယ္ရြာက ဟုထင္ပါသည္ အိမ္ေထာင္စုတစ္စု မနက္(၄နာရီ)ေလာက္တြင္ ဘူးသီးေတာင္သုိ႔ ေဖါက္ထြက္ေၿပးၾကရာ ကညင္တန္းမွာ ကုလားမ်ား ခုတ္လႊတ္လုိက္ေသာေၾကာင္႔ ပါသြားေသာ ပစၥည္းမ်ားအားလုံးလည္း လုယူခံရၿပီး ေသြးသံရဲရဲ ၿဖင္႔ ၿမိဳ႕ထဲသုိ႔ ၿပန္၀င္ေၿပးလာသည္ကုိ ေတြ႔ရွိခဲ႔ရသည္။



ယင္းေန႔မုိးလင္းသည္႔အခ်ိန္မွ စ၍ ရရာပစၥည္းမ်ားကုိ ထုတ္ပုိးၿပီး ထြက္လာခဲ႔ၾကရာ လမ္းမ်ားေပၚတြင္ မိမိကဲ႔သုိ႔ အထုတ္အပုိးမ်ားၿဖင္႔ ဟုိဟုိ ဒီဒီေၿပးလြားေနၾကေသာ ထိတ္လန္႔ ေၾကာက္လန္႔ေနၾကသည္႔ ရခုိင္အုပ္စုလုိက္အုပ္စုလုိက္ ေတြ႔ရပါသည္။ ယင္းအခ်ိန္က အစုိးရက ခ်ိတ္ပိတ္ ထားေသာ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္း ကြက္လပ္တြင္ လူ(၅၀၀၀)ေလာက္ စုမိလာၾကသည္။ ေၿမာက္ဖက္ပုိင္း ကညင္ေခ်ာင္းရြာမ်ားမွ လူမ်ားကုိ လည္းေကာင္း၊ ၿမိဳ႕နွင့္နီးေသာ ေတာင္ပုိင္းရြာမ်ားၿဖစ္သည့္ ေမွာ္၀င္ရြာ ၊မက်ီးေခ်ာင္းရြာ ၊ ေရဖုန္းၿပင္ရြာ၊ ပန္းေတာၿပင္ရြာ စေသာ ရခုိင္ရြာမ်ားမွ လူမ်ားကုိလည္းေတြ႔ရပါသည္။ အသက္ေဘးကုိ ေၾကာက္ရြံေနၾကေသာ လူအုပ္ၾကီးသည္ ကေလးငုိသံ လူၾကီးဆူညံသံမ်ားႏွင္႔ ပြက္ပြက္ညံေနသည္။ထုိေန႔က စက္ရွင္တရားသူၾကီး ဦးေအာင္သာေက်ာ္ ဘူးသီးေတာင္ေငြတုိက္မွ ေငြမ်ားကုိ သိမ္းဆည္းရန္ႏွင့္ ေမာင္ေတာကုိ ကုလားမ်ား၀ုိင္းရံထားေၾကာင္း သိရ၍ အကူအညီေပးရန္ ေရာက္ရွိလာၿခင္းၿဖစ္သည္ဟု သိရပါသည္။ ဦးေအာင္သာေက်ာ္က ဘူးသီးေတာင္သုိ႔ ပုိ႔ေပးမည္ဟု ေၿပာသည္။ ဘူးသီးေတာင္သို႔သြားရန္ ေစာင္႔ေနၾကစဥ္ မိုးသက္ေလၿပင္းက်ၿပီး မိုးအႀကီးအက်ယ္ ရြာေနေသာေၾကာင့္ ဘူးသီးေတာင္လမ္းပိတ္ေနေၾကာင္း ၾကားသိရၿပန္သည္၊ စစ္သားအေစာင္႔အေရွာက္ႏွင္႔ မသြားပါကလည္း သတ္ရန္ လမ္းတေလွ်ာက္လုံး ကုလားမ်ား ေစာင္႔ေနၾကေၾကာင္း ၾကားသိရၿပန္သည္။



မနက္(၉)နာရီေလာက္တြင္ ဥိီးေအာင္သာေက်ာ္ကနတ္ၿမစ္တစ္ဖက္ကမ္း တကၠနက္သုိ႔ ပုိ႔ေပးရန္ ႀကိဳးစားမည္ၿဖစ္ေၾကာင္းေၿပာပါသည္။ ေန႔လည္(၁၂)နာရီေလာက္တြင္ ေအာင္သာေက်ာ္ ႏွင္႔အတူ အဂၤလိပ္စစ္ဗုိလ္ ေတလာ ႏွင္႔ နီေပါ ေဂၚရခါးစစ္သား ေရာက္လာၿပီး ေမာင္ေတာသေဘၤာဆိပ္သုိ႔ ပုိ႔ေပးပါသည္။ အာရကန္ ဖလုိတီလာ ကုမၼဏီပုိင္ သေဘၤာၿဖင္႔ အေခါက္ေခါက္ အခါခါ ေၿပးဆြဲေသာ္လည္း မႏုိင္မနင္း ၿဖစ္ေနေလရာ ေလွသန္ဗာန္မ်ားႏွင္႔ လည္း ပုိ႔ေပးၾကသည္။ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ တစ္ဖက္ကမ္း ယခု ဘဂၤလားေဒခ္႔် ႏုိင္ငံ တကၠနက္သုိ႔ ေရာက္၍ ညဖက္တြင္ မီးေတာက္မီးလွ်ံမ်ားတလိမ္႔လိမ္႔ တက္လာသည္ကုိ ေတြ႔ၿမင္ရေလသည္၊ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ မရွိသည္႔ေနာက္ပုိင္း ကုလားမ်ား ေထာင္ေသာင္းခ်ီ ၀င္ေရာက္ လာၾကရာ ရခုိင္အိမ္မ်ားတြင္ ရွိေသာ ဆန္ ဆီ ဆား ပုဂံ ခြက္ေယာက္ အိမ္ေထာင္ပရိေဘာက မ်ားပါမက်န္ စိတ္တုိင္းက် ယူငင္ၾကၿပီး ေနာက္ အိမ္မ်ား ေက်ာင္းမ်ားကုိ မီး႐ွဳိ႕ၾကေလသည္။ ဤအေရးအခင္းတြင္ နတ္ၿမစ္ကမ္းေၿခမွ ေက်းရြာမ်ား ၿဖစ္ၾကေသာ ငါးခူရ ၊ ၿခံၿပင္ ၊ရြက္ညိႈးေတာင္၊ သရက္အုပ္၊ စေသာ ေက်းရြာမ်ားသည္ ေလွမ်ားၿဖင္႔ နတ္ၿမစ္တစ္ဖက္ကမ္းသုိ႔ ထြက္ေၿပးလြတ္ေၿမာက္ၾကေသာ္လည္း ကမ္းေၿခႏွင္႔ ေ၀းေသာ ရခုိင္ေက်းရြားဘားလုံူးသည္ ရြာလုံးကၽြတ္ အသတ္ခံခဲ႔ရေလသည္၊ အခ်ိဳ႔ရြာမ်ားသည္ မယူေတာင္တန္းကုိ ၿဖတ္ေက်ာ္ၿပီး ဘူးသီးေတာင္ ေက်ာက္ေတာ္ ေၿမာက္ဦးနယ္မ်ားသို႔ လက္လြတ္ထြက္ေၿပးၾကေသာသူမ်ားသည္။

ဘူးသီးေတာင္လက္၀ဲတက္ရြာ မွ ကုလားမ်ား ခုတ္၍လည္းေကာင္း ၊ ေမာင္ေတာၿမိဳ႔ ေတာင္ပုိင္းတြင္ အသက္ရွင္ လြတ္ေၿမာက္ေသာ ေက်းရြာမ်ားမွာ မရွိသေလာက္နည္းပါးသည္ အားလုံးရြာလုံးကၽြတ္ ခုတ္သတ္ခံခဲ႔ရသည္၊ အလယ္သံေက်ာ္ ရဲစခန္းကုိ လက္နက္သိမ္းပုိက္ၿပီး ရဲသားအားလုံးႏွင္႔ ေက်းရြာသားမ်ားအားလုံး ကုိ သတ္ၿဖတ္ပစ္လုိက္ၾကသည္။ တပ္ထုံးၿပင္ ေက်းရြာအတြင္း ရွိသမွ်ကေလး၊ လူႀကီးမ်ားသည္ ရြာကုိ ကုလားမ်ား ၀ုိင္းရံထားေသာအခါ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းသုိ႔ ေၿပး၀င္ခုိလံႈၾကေလသည္။ထုိအခါ ကုလားမ်ားသည္ ရြာသားမ်ားႏွုင္႔ ဘုန္းၾကီးေက်ာင္းကုိပါ မီး႐ွိဳ႕လုိက္သၿဖင္႔ ကေလး၊ လူႀကီး၊ မိန္းမ၊ ဘုန္းႀကီး၊ ကုိရင္၊ ဖုိးသူေတာ္ အားလုံး (၅၀၀)ေက်ာ္ အရွင္လတ္လတ္ မီး႐ွိဳ႕ သတ္ၿဖတ္ၿခင္း ခံခဲ႔ရေလသည္။
 
တဖန္ (၁၉၄၂)ခုနွစ္ ဇြန္လတြင္ ဗိုလ္ရန္ေအာင္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ ဗမာ႔လြတ္လပ္ေရးအဖြဲ႔သည္ ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႔ကုိ သိမ္းပုိက္ေသာအခါ ဘူးသီးေတာင္ ေမာင္ေတာ ၿမိဳ႔နယ္အတြင္းရွိ ၿဖစ္ပြါးလ်ွက္ရွိေသာ ကုလား ရခုိင္ အဓိကရုဏ္းႏွင္႔ တပ္ေၿပးကုလားမ်ား၏ ဆူပူေသာင္းက်န္ူးမႈကုိ ၿငိမ္းခ်မ္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရန္ ေမာင္ေတာၿမို႔ဳနယ္ရွိ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတာ၀န္က် ဘဂီလီကုလားမ်ား ႏွင္႔ ဆက္သြယ္ခဲ႔ရပါသသည္၊ ၄င္းတုိ႔၏ ဖိတ္ေခၚခ်က္အရ ဗုိလ္ရန္ေအာင္ ဗိုလ္မ်ိဳးညြန္႔တုိ႔ ေခါင္းေဆာင္ေသာ တပ္စိတ္တစိပ္ ကို ေစလြတ္၍ ခ်စ္ၾကည္ေရး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အတြက္ ေစ႔စပ္ကမ္းလွမ္းရန္ ကုလားေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင္႔ ေစလြတ္လုိက္ေလသည္၊ ယင္းေန႔တြင္ ကညင္တန္းေက်းရြာ အူရဒူေက်ာင္း (ယခု အထကေက်ာင္း၀င္း ပလီေနရာတြင္ ကုလားေခါင္း ေဆာင္းမ်ားက ခ်စ္ၾကည္ေရး ထမင္းပြဲ တစ္ပြဲ တည္ခင္းလုိသည္ဆိုသၿဖင္႔ ပါလာေသာ လက ္နက္မ်ားကုိ တစ္ေနရာတြင္ စုပုံထား ေလသည္၊ ထမင္းစားေနစဥ္ပင္ ၾကိဳတင္စီစဥ္ထားေသာ သူမ်ားက ဗုိလ္ရန္ေအာင္တုိ႔အဖြဲ႔ကုိ ၀ိုင္း၀န္းခုတ္ၾကသၿဖင္႔ အုပ္ခ်ဳပ္သူ တပ္မေတာ္အရာရွိ ႏွစ္ဦးႏွင္႔ ေနာက္ပါအားလုံး ေသဆုံးၾကရေလသည္၊(၁၉၄၂)ခုႏွစ္ ကုလား ရခုိင္ အေရးအခင္းတြင္ (ေမာင္ေတာၿမိဳ႔ ေၿမာက္ပုိင္းတြင္ လုံး၀ၿပန္လည္ထူေထာင္ၿခင္း မၿပဳႏုိင္ဘဲ ၿပိဳပ်က္ ဆုံးရံႈးသြားေသာ ေက်းရြာမ်ားစာရင္း ႏွင္႔ အိမ္ေၿခစာရင္းမွာ ေအာက္ပါ အတုိင္းၿဖစ္ပါသည္။



* (၁) သစ္ပုတ္ေခ်ာင္းရြာ ( အိမ္ေၿခ ၂၀ )
* (၂)ကံၿပင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၃ )
* (၃)ေရဖုန္းၿပင္ရြာ(အိမ္ေၿခ ၅၀ )
* (၄) ပန္းေတာၿပင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀ )
* (၅) ေမာင္ဦးရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ )
* (၆) ခြဆုံၿပင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၅ )
* (ရ) ၿပင္ၿဖဴရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၅ )
* (၈)ဒုိးတန္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀၀ )
* (၉) သက္ေကၿပင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀)
* (၁၀)၀က္ပုိက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၀)
* (၁၁) ေက်ာက္ေခ်ာင္းရြာ( အိမ္ေၿခ ၂၅)
* (၁၂) ပုဏ္ဏားဆပ္ ရြာ(အိမ္ေၿခ ၆၀)
* (၁၃) သဲေခ်ာင္းရြာသစ္
* (၁၄) ငန္းေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀)
* (၁၅)ဒါၾကီးစားရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀)
* (၁၆)ေက်ာက္ၿပင္ဆိပ္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ )
* (၁၇)ၿပင္ၿဖဴေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀ )
* (၁၈) ေရခပ္ေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀)
* (၁၉)ငါးစားၾကဴးရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၀ )
* (၂၀) ေၿပာင္ပစ္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀)
* (၂၁)ၿပင္ရွည္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ )
* (၂၂) ဖရုံေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ )
* (၂၃) ဆင္ေသၿပင္အထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ )
* (၂၄) ဆင္ေသၿပင္ ေအာက္ရြာ (အိမ္ေၿခ၂၀)
* (၂၅) သဲၿဖဴေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ )
* (၂၆) ၿပားသားမဲရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၅ )
* (၂၇) ေတာင္ဖက္ရြာ (အိမ္ေၿခ စာရင္းမရ
* (၂၈) ေဖါက္က်ီေတာင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ )
* (၂၉) အထက္ေဘာ္တူလာရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၂ )
* (၃၀)အင္တူလာရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀)
* (၃၁) အင္းေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ )
* (၃၂) အဂၤါဖ ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀)
* (၃၃) ကာလာရြာ (အိမ္ေၿခ ၈၀)
* (၃၄)လေဘာ္၀ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၆ )
* (၃၅) ဒုံးေက်ာ္ဖရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၂ )
* (၃၆) သက္ေကၿပင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၇၅ )
* (၃၇) ဂ်ိတ္ခ်ိဳင္ (အိမ္ေၿခ ၄၀)
* (၃၈)ကုိင္စူးရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၄ )
* (၃၉) တပ္ေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀)
* (၄၀) အလယ္ေခ်ာင္း (အိမ္ေၿခ ၈၂)
* (၄၁) ေမာင္ေရြဇံရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀)
* (၄၂) သာဒုိးလွရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀)
* (၄၃) တပ္ေခ်ာင္းေခ်ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀)
* (၄၄) ဆင္ၿပကြင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ )
* (၄၅) ေရႊဒုိင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၆ )
* (၄၆)ေရခ်မ္းေခ်ာင္း (အိမ္ေၿခ ၄၀)
* (၄၇) ငါးခ်မ္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၃ )
* (၄၈) ရဲေအာင္စံရေဖြရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ )
* (၄၉)ေၾကာင္နေဖ အထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀)
* (၅၀)ေၾကာင္နေဖ ေအာက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၅ )
* (၅၁) ခ်က္စူရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀ )
* (၅၂) အရိုးက်ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ )
* (၅၃) ေက်ာ္ထြီးေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀)
* (၅၄) အင္းေခ်ာင္းအထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၈)
* (၅၅)အင္းေခ်ာင္းေအာက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၆ )
* (၅၆) ေရႊဖီဦးဖရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၅ )
* (၅၇)ေထာက္ကလန္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၈၈ )
* (၅၈)ေတာင္ၿပိဳလက္၀ဲရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၆ )
* (၅၉) ေတာင္ၿပိဳလက္ယာရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၈ )
* (၆၀)ေဒးတန္းညာ (ရခုိင္ရြာ) (အိမ္ေၿခ ၂၂)
* (၆၁) ကြမ္းသီးပင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၂ )
* (၆၂) က်မ္းေထာင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၅ )
* (၆၃) တန္းေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၈ )
* (၆၄) စံထြန္းဦးရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀ )
* (၆၅) အေရွ႔ ခေမာင္းဆိပ္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၅ )
* (၆၆) အေနာက္ခေမာင္းဆိပ္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၅ )
* (၆၇) သူလူေတာင္ အထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀ )
* (၆၈) သံခုံရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ )
* (၆၉) မၿဖဴမရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀)
* (၇၀) ကုံးတက္ရြာ (အိမ္ေၿခ စာရင္းမရ )
* (၇၁) ခင္ၿပိဳသားရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၀)
* (၇၂)ေရႊငင္ေခ်ာင္းအထက္ရြာ(အိမ္ေၿခ ၄၀ )
* (၇၃) ငရန္႔ေခ်ာင္းရြာ ၅၀ )
* (၇၄)သစ္တုံးနားရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၀)
* (၇၅) ပန္းေရႊေအာင္ဖရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀ )
* (၇၆) ေရႊလွခုိင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀)
* (၇၇) တမန္းသားရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀)
* (၇၈)ခ်ဒုိးရီရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၅ )
* (၇၉) သာေအာင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀ )
* (၈၀)ေလာင္းပတ္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၀)
* (၈၁) ၀က္က်ိန္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၀၀ )
* (၈၂)ၾကက္က်ိန္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ )
* (၈၃) ကၽြဲသေဘာက္ အထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၅ )
* (၈၄) ကၽြဲသေဘာက္ ေအာက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၀ )
* (၈၅) ေက်ာက္တန္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀ )
* (၈၆)စိမ္႔ေတာၿပင္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၀ )
* (၈၇) ေဂၚဒူရ အထက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၅ )
* (၈၈) ေဂၚဒူရ ေအာက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၅ )
* (၈၉) ကၽြန္းေပါက္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၃၅ )
* (၉၀) တရိမ္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၅၀ )
* (၉၁)တင္သာရရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၅ )
* (၉၂)သဲေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၆၅ )
* (၉၃) ငွက္ေပ်ာ႔ေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၄၅ )
* (၉၄)ငါးစံေဘာ္ရြာ (အိမ္ေၿခ ၈၀ )
* (၉၅) လက္ဖြဲက်ရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀)
* (၉၆) ေက်ာက္ေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၅၀ )
* (၉၇)ရဲေအာင္ေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၇၀)
* (၉၈) ေရေနာက္ငါးသားရြာ (အိမ္ေၿခ ၂၀ )
* (၉၉) မီးေက်ာင္းေခ်ာင္းရြာ (အိမ္ေၿခ ၁၅ )


ရြာေပါင္း ကုိးဆယ္႔ကုိးရြာ ရွိ ရခုိင္ရြာမ်ားမွာ ကုလားယုတ္တုိ႔ ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ၿဖတ္ၿခင္းကုိ ခံၾကရေလသည္ ၊ ထိုထုိေသာ ရြာမ်ားမွ သက္ရွိဆုိ လွ်င္ ေခြးတစ္ေကာင္ေတာင္ အၿပင္ကုိမထြက္ဘဲ ေသပြဲ၀င္ခဲ႔ၾကရသည္၊ ထုိအၿပင္ ရြာလုံးကၽြတ္ ကုလားသတ္ၿဖတ္ခံရ၍ အိမ္ေၿခအလုိက္ စနစ္တက် ေကာက္ခံရွာေဖြ မရရွိေသာ ေက်းရြာမ်ားမွာလည္း အလြန္မ်ားၿပားသည္ကုိ ေတြ႔ရပါသည္ ၊


၄င္းေက်းရြာမ်ားမွ-



* (1) ေဘာ္ဒုလာေအာက္ရြာ
* (2) ဒုိင္းပုိင္ရြာ
* (3) ခုိင္ဦးဖရြာ
* (4)သာၾသေအာင္ ရြာသစ္
* (5)တပ္ေခ်ာင္းေခ် တီစားရြာ
* (6) မိမင္းသာဖရြာ
* (7) ေရႊဒုိင္ရြာ
* (8)ေတာင္ပုတ္ရြာ
* (9) လမုံ႔ကုိင္းရြာ
* (10)ေ၀လာေဂါင္းတုံးရြာ
* (11) သလူေခ်ာင္းရြာ
* (12) ရဲေဘာ္ဦးရြာ
* (13)သဲနီရြာ
* (14)ေၾကာင္ခုိးရြာ
* (15) ငါးရံေခ်ာင္းရြာ
* (16)မီးေခ်ာင္းခုတ္ရြာ
* (17)သစ္တုံးနားရြာ
* (18)မိႈင္းစရီရြာ
* (19)ဘဲရုပ္ရြာ
* (20)ေက်ာက္ၿပင္လွရြာ
* (21)ေမာင္ဆိပ္ရြာ
* (22)ဖက္၀န္းေခ်ာင္းရြာ
* (23)ဂါရာၿပင္ရြာ
* (24)၀က္က်ိန္းေခ်ရြာ
* (25)စံကားပင္ရင္းရြာ
* (26)ငၿဖဴေခ်ာင္းရြာ
* (27)နတ္ေက်ာက္ရြာ
* (28)ၿပိဳင္ေခ်ာင္းရြာ
* (29)ၾကင္ေဖၚရြာ
* (30)ေအာင္လွၿဖဴရြာ
* (31)သေဘၤာလွရြာ
* (32)မီးတုိက္ရြာ
* (33)နံသာေတာင္ရြာ
* (33) ကြမ္းေတာင္ရြာ
* (34)ေဂၚဒူရသဲေခ်ာင္းရြာ
* (35)ဆင္အုိးရြာ
* (36) ေက်ာက္ေခ်ာင္းေခ်ရြာ
* (38)ဂန္႔ဒရံရြာ
* (39) ၿဂစ္ေခ်ာင္းေအာက္ရြာ
* (40)သစ္သီးပင္အလယ္ၿပင္ရြာ
* (41)ေလာင္းဒုံေစတီၿပင္ရြာ
* (42)ဟန္စားမရြာ
* (43) ငါးခူရေခ်ာင္း၀ရြာ
* (44)က်ာေခါင္းေထာင္ရြာ
* (45)ေမာင္လံုးဖရြာ
* (46)ၾက က္ရိုးၿပင္ရြာ
* (47)ငန္းေခ်ာင္းရြာ
* (48)ပြင္႔ၿဖဴေခ်ာင္းရြာၾကီး
* (49)ပြင္႔ၿဖဴေခ်ာင္းရြာေခ်
* (50)ခ်စ္စံဖရြာ
* (51)ေနပူခံရြာသစ္
* (52)ေနပူခံ ရြာေဟာင္း
* (53)ေမာင္ႏွမသဲေခ်ာင္းရြာ
* (54) ေခ်ာင္းေၿမာက္ရြာ
* (55)သလူေခ်ာင္းရြာ
* (56) ရြာူသစ္ေကရြာ
* (57)မဂၤလာၾကီးေက်းရြာ
* (58)ေက်ာက္ေလွက ားရြာ
* (59)စပ္ခ်ကုန္းရြာ
* (60)သဲၿဖဴကၽြန္းရြာ
* (61)မင္းက်ိဳးေခ်ာင္းရြာ
* (62)ရီဖုန္းၿပင္ရြာ
* (63)ခြဆုံၿပင္ရြာ
* (64)သစ္ပုတ္ေခ်ာင္းရြာ
* (65)ကင္းေခ်ာင္းရြာ
* (66)အတြင္းကင္းေခ်ာင္းရြာ
* (67)ကံၿပင္ရြာ
* (68)က်ိးကန္းၿဖဴရြာ
* (69) ေမွာ္၀င္ရြာ
* (70)ၿဂင္းေခ်ာင္းရြာ
* (71)လင္းဘားကုန္းရြာ
* (72)ေဇာ္မတက္ရြာ
* (73) ငါးခူရ ေတာင္ရြာ
* (74)ခ်ီးစားရြာ
* (75)အေပါက္၀ရြာ
* (76)လာလီရြာ
* (77)စိန္ပန္းရြာ
* (78)တုံးေခ်ာင္းအထက္ရြာ
* (79)တုံးေခ်ာင္းေအာက္ရြာ
* (80) ကာဒီရြာ
* (81)အုန္းူပင္ရင္းရြာ
* (82)ဒိုးတန္းရြာ
* (83)ကညင္တန္းရြာ
* (84)အလယ္သံေက်ာ္ ရြာေဟာင္း
* (85)ၾကန္ေခ်ာင္းရြာ (86)သဂၤနက္ရြာ
* (87) ေက်ာင္းေတာင္ရြာ
* (88)တပ္ထုိးၿပင္ရြာ
* (89)ၿမင္းလြတ္ေခ်ာင္းရြာ
* (90)ၿမီေခ်ာင္းရြာ
* (91)ေရွာက္ကုိင္းရြာ
* (92)ေက်ာက္ပန္းဒူရြာ
* (93)ေဗာဓိကုိင္းရြာ
* (94)ေရႊေမာင္ရြာ
* (95)အတြင္းၿပင္ရြာ
* (96)ၾကံတန္းေခ်ာင္းရြာ
* (97) အင္းဒင္ၾကီးရြာ
* (98)အင္းဒင္ေခ်ရြာ
* (99)သ၀င္ေခ်ာင္းရြာ
* (100)ကုိးတန္ေကာက္ရြာေခ်
* (101)သ်ိန္ခါလီရြာ
* (102)ဒုံးပုိက္ရြာ
* (103)ဆင္၀ပ္ရြာ
* (104) ေအာင္လွဖ ရြာ
* (105) ေဖါက္က်ီေခ်ာင္းရြာ
* (106)ေပါက္ေတာၿပင္ရြာ
* (107) ကုန္းတန္းရြာ
* (108)ပဒင္းရြာ
* (109) ေရတြင္းကၽြန္းရြာ
* (110)ခ်ရားတန္းရြာ
* (111)၀ါးခ်ရြာ
* (112)ေညာင္ပင္ၾကီးအထက္ရြာ
* (113)ေညာင္ပင္ၾကီးေအာက္ရြာ
* (114) ဒါက္ရြာ
* (115) လွပုိးေခါင္ရြာ

စုစုေပါင္း ရြာေပါင္း (115)ရြာတုိ႔သည္

အိမ္ေၿခစာရင္းအတိအက်မရဘဲ ကုလားမ်ားသတ္ၿဖတ္ခံရေသာ ရြာမ်ားၿဖစ္ၾကသည္။

ကုလားကုိ ယုံၾက ၊သနားၾက ၊ ကုလားဆုိင္က ၀ယ္စားၾက ၊ကုလားေရာင္းေသာ ပစၥည္းကုိ ၀ယ္သုံးၾကမည္ဆုိလွ်င္္ ထုိထက္ဆုိးေသာ အၿဖစ္သုိ႔ ေရာက္ရအုံးမည္ဟု ယုံၾကည္မိပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင္႔ ဆိုေသာ္ အထက္ပါ (1942 )အေရးအခင္းတြင္ ရခုိင္လူမ်ိဳးမ်ားသာ အသတ္ခံရသည္။ နယ္ေၿမမ်ားဆုံးရုံးခဲ႔ရသည္။ သုိေသာ္ ဘာသာ သာသနာ၊ ယဥ္ေက်းမႈမ်ား မေပ်ာက္ေသးပါ၊ အခုဒီေကာင္ေတြ ႐ိုဟင္ဂ်ာ နာမည္ခံၿပီး တုိင္းရင္းသား စာရင္းသြင္းေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိလာၿပီ။ ဒီကိစၥကုိ သက္ဆုိင္သူမ်ား ေပါ႔ေပါ႔တန္တန္ ထားမည္ဆုိပါက အနာဂတ္ၿမန္မာၿပည္ အတြက္ အလြန္စုိးရိမ္စရာေကာင္း ပါေၾကာင္း...

ရိုဟင္ဂ်ာ သမိုင္းကို မသိေသးသူမ်ားအတြက္ မွ်ေ၀လိုက္ပါတယ္


ရိုဟင္ဂ်ာ သမိုင္း
From : ေက်ာ္ေဇယ်ာ
 လူအခြင္႔အေရးကို ဘန္းျပျပီး ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ျဖင္႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဖဲ႔ထုတ္ရန္ ၾကိဳးစားေနၾကသည္။

၁၄၀၄-ခု ေလးၿမိဳ႕ေခတ္၌ မင္းေစာမြန္ ဘုရင္လက္ထက္ ရခိုင့္ဘုရင့္ႏိုင္ငံေတာ္ကို ဗမာဘုရင္သိမ္းပိုက္သျဖင့္ ရခိုင္ဘုရင္ မင္းေစာမြန္သည္ ဘဂၤလားေဒသရွိ ေဂါလ္ေဒသသို႔ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ခဲ့ရသည္။ ေဂါလ္ကေကာင္း မြန္စြာ လက္ခံခဲ့သည္။ ဘဂၤလားေဂါလ္ ဆူလတန္ဘုရင္၏ အကူအညီျဖင့္ ရခိုင္ထီးနန္းကို အရယူခဲ့ရသည္။ ေအဒီ ၁၄၃၀-တြင္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕တည္၍ ေျမာက္ဦးေခတ္ကို စတင္ တည္ေထာင္ခဲ့ပါသည္။ ေျမာက္ဦးေခတ္တြင္ ရခိုင့္ တပ္မေတာ္၌ အာရပ္မွစစ္သည္ေတာ္မ်ား၊ ဥေရာပမွ ေပၚတူဂီမ်ားႏွင့္ ဂ်ပန္တို႔ပါအမႈေတာ္တမ္းခဲ့သည္ကိုေတြ႔ရွိရ သည္။ ယင္းအာရပ္မွစစ္သည္ေတာ္ မ်ိဳးဆက္အမ်ားစုမွာ သံတြဲ၊ ရမ္းၿဗဲကြၽန္းႏွင့္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ပတ္၀န္းက်င္တြင္ ေနထိုင္ၾကပါသည္။ ယင္းတို႔ကိုရခိုင္တို႔က ကမန္ဟု ေခၚေ၀ၚၿပီး ရခိုင္ျပည္၌ တိုင္းရင္းသား မ်ိဳးႏြယ္စုအျဖစ္ အသိ အမွတ္ျပဳထားပါသည္။ ယင္းမူဆလင္ ဘာသာ၀င္ ကမန္တို႔သည္ ရခိုင္ျပည္၌ ျပႆနာဖန္တီးျခင္း၊ ရခိုင္တို႔ႏွင့္ ဘာသာေရး အဓိကရုဏ္း၊ လူမ်ိဳးေရးအဓိကရုဏ္း ဖန္တီးျခင္းမ်ိဳးကို လံုး၀ျပဳလုပ္ျခင္းမရွိဘဲ၊ ရခိုင္ျပည္ႏွင့္ရခိုင္ လူမ်ိဳး အေပၚ သစၥာရွိရွိျဖင့္ ရခိုင္တို႔ႏွင့္ ေအးအတူ ပူအမွ် ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေနထိုင္လာခဲ့ၾကေသာလူမ်ိဳး တမ်ိဳးျဖစ္ေသာ ေၾကာင့္ ရခိုင္ျပည္၌ ဤကဲ့သို႔ မူဆလင္ ဘာသာကိုးကြယ္ေသာ ရခိုင္တိုင္းရင္းသား ကမန္လူမ်ိဳး ရွိသည္ကိုပင္သတိျပဳ မိၾကဖူးမည္ မဟုတ္ေပ။ သို႔ေသာ္ မိမိကိုမိမိ ရိုဟင္ဂ်ာဟု ေႂကြးေၾကာ္ေနသူမ်ားမွာ ၁၈၂၅-ေနာက္ပိုင္း ရခိုင္ကို အဂၤလိပ္တို႔ သိမ္းပိုက္ၿပီးမွ ၀င္ေရာက္လာေသာ မူဆလင္ဘာသာ ကိုးကြယ္သည့္ စစ္တေကာင္းေတာင္းတန္းေန ဘဂၤလီမ်ားသာ ျဖစ္သည္။


၁၈၂၅-တြင္ ရခိုင္ျပည္၌ မူဆလင္ဦးေရ ၃၀,၀၀၀ ရွိခဲ့ရာမွ ၁၉၃၀ ျပည့္တြင္ ၂၁၇၈၀၀-ရွိခဲ့ရာ ၿဗိတိသွ်အစိုးရက မူဆလင္ဦးေရ တိုးလာမႈကိစၥကို စိုးရိမ္လာေသာေၾကာင့္ အေျခအေနစံုစမ္းရန္ ၁၉၃၉ ၌စံုစမ္းေရးေကာ္မရွင္ တခု ဖြဲ႔စည္းေပးခဲ့သည္။ ေကာ္မရွင္က မူဆလင္ဦးေရ အတားအဆီးမရွိ တိုး၀င္လာမႈကို မဟန္႔တားပါက ေနာင္အခါ၌ လူမ်ိဳးေရး ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း အစီရင္ခံခဲ့ေသာ္လည္း ဒုတိယ ကမၻာစစ္ေၾကာင့္ မည္သို႔မွ် မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ေပ။ အစီရင္ခံသည့္ အတိုင္းပင္ ၁၉၄၂-တြင္ ကုလား-ရခိုင္အဓိကရုဏ္း ျဖစ္ခဲ့ေလသည္။ ေမာင္ေတာၿမိဳ႔နယ္ရွိ ရခိုင္ရြာအား လံုး ဖ်က္ဆီးခံရသည္။ ရခိုင္တခ်ိဳ႕မွာ ျပည္တြင္းသို႔၀င္ၿပီး၊ တခ်ိဳ႕မွာ အဂၤလိပ္ပိုင္နက္ ဒိန္နာဂ်္ပူသို႔ထြက္ေျပးခဲ့ၾကရ သည္။

၁၉၄၂-ဂ်ပန္မ်ား၀င္လာေသာအခါ ရခိုင္မ်ားကို သတ္ျဖတ္ခဲ့ေသာ ကုလားအဖြဲ႔သည္ ဘာသာေရးအသြင္ေျပာင္းကာ ဂ်ေမယာတူ အိုလမာအသင္း ဖြဲ႔စည္းၾကသည္။ အဖြဲ႔ဥကၠဌမွာ အံုေမာ္မ်ာ (ဘီေအဘီအယ္လ္) ျဖစ္သည္။ အုံေမာ္မ်ား အဖြဲ႔သည္ အေနာက္ ပါကိစၥတန္မွ ေအာ္လနာမူဟာမတ္ မူဇဟတ္ခန္ႏွင့္ ေမာ္နာအီျဗာဟိန္း တို႔ကိုေခၚ၍ မူဂ်ာဟိန္းအဖြဲ႔ ဖြဲ႔စည္းၾကသည္။ ပါကိစၥတန္နယ္သို႔ ရခိုင္ျပည္ထည့္သြင္းေရး အစီစဥ္ပင္ျဖစ္သည္။ စစ္ေရးအရ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ မယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ေသာ မူဂ်ာဟိန္းတို႔သည္ အျခား တိုင္းရင္းသားမ်ားနည္းတူ အခြင့္အေရးရလို၍ မစၥတာေဂၚဖားက ရိုဟင္ဂ်ာဟူေသာ လူမ်ိဳးသစ္တခုကို ၁၉၅၀- စက္တင္ဘာလထုတ္ ဂါဒီးယန္းသတင္းစာတြင္ အသက္သြင္းခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ၁၉၅၁- ဇြန္လတြင္က်င္းပခဲ့ေသာ အလယ္သံေက်ာ္ မူဆလင္ညီလာခံကမူ ရိုဟင္ဂ်ာမဟုတ္ဘဲ ဗမာ မူဆလင္ ကဲ့သုိ႔ ရခိုင္မူဆလင္လူမ်ိဳးဟု ေခၚေ၀ၚရန္ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္။ ရခိုင္တို႔က ငါတို႔ရခိုင္တြင္ မူဆလင္ ဘာသာ၀င္ မရွိဟု ေျပာလာၾကေသာအခါ ရိုဟင္ဂ်ာဘက္သို႔ ေဖါက္ထြက္ရန္ ထြက္ေပါက္ရွာ လာၾကသည္။ ၁၉၆၀-ပတ္၀န္းက်င္တြင္ ရိုဟင္ဂ်ာသတင္းစာ၊ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ရိုဟင္ဂ်ာ ေက်ာင္းသားအသင္းထိ လႈပ္ရွားလာခဲ့ၾကသည္။
၁၃၊ ၅၊ ၈၈ - ေန႔က ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္တြင္ အလြန္ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ေကာင္းေသာ ကုလားလႈပ္ရွားမႈတခုျဖစ္ပြား ခဲ့သည္။ ကုလား ၅၀၀၀၀-ခန္႔သည္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ကို အရပ္ရွစ္မ်က္ႏွာမွ ၀ိုင္းၿပီးဟစ္ေအာ္ေႂကြးေၾကာ္ မီးရိႈ႕သတ္ျဖတ္ ရန္ခ်ီတက္လာခဲ့ၾကသည္။ လႈပ္ရွားမႈမွာ ညေနရွစ္နာရီခြဲမွ ေနာက္ တေန႔နံနက္ ၃-နာရီခြဲအထိ ၾကာခဲ့သည္။ သူတို႔ ဘာသာစကားျဖင့္ ဘုရားသခင္ အလိုက်တိုက္ပြဲ၀င္ၾက၊ မင္းတို႔ တိုင္းျပည္ငါတို႔ တိုင္းျပည္ ျဖစ္ရမည္ဟူ၍ ဟစ္ေအာ္ၾက သည္။

၁၉၄၂ မတိုင္မွီက ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္အတြင္း တည္ရွိခဲ့ေသာ ရခိုင္ရြာေပါင္း ၁၉၅-ရြာမွာ ၁၉၉၂ တြင္ ၄၆ ရြာသာ က်န္ပါေတာသည္။ က်န္ရြာမ်ားအား မူဆလင္မ်ားက လူဦးေရအသာစီးရမႈျဖင့္ သိမ္းပိုက္ခဲ့ၾကပါသည္။ ဤသည္မွာ ရိုဟိန္ဂ်ာ ဆိုသူမ်ားေပၚေပါက္လာပံု သမိုင္းအက်ဥ္းျဖစ္သည္။ လက္ရွိအျဖစ္အပ်က္မ်ားႏွင့္ တိုက္ဆိုင္၍ ေအာက္ပါ ေဆာင္းပါးျဖင့္ ေခ်ပတင္ျပလိုက္ရပါသည္။

လိမ္လည္ျခင္းႏွင့္ ဟန္ေဆာင္ျခင္းေနာက္ကြယ္မွ
ရိုဟိန္္ဂ်ာဟူေသာအသံသည္ ၁၉၈၈ လူထုအံု-ႂကြမႈႏွင့္ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲေနာက္ပိုင္း ေအာ္ႀကီးဟစ္က်ယ္ထြက္ ေပၚလာမႈ ႏွင့္အတူ “ရုိဟိန္္ဂ်ာအမည္ခံ” ဘဂၤလီမူဆလင္မ်ား၏ စတန္႔ထြင္လုပ္ဇာတ္ခင္းမွဳမ်ားလည္းMedia မ်ားမွ တဆင့္ ပလူပ်ံထြက္ေပၚလာပါသည္၊၊ မိမိတို႔၏သမိုင္းမွန္၊ ျဖစ္ရပ္မွန္မ်ားကို ဖုန္းကြယ္၍ သမိုင္းလိမ္၊ ျဖစ္ရပ္လိမ္မ်ား အစားထုိးတင္ျပကာ “ရုိဟိန္္ဂ်ာ” အမည္ကိုသံုး၍ လူမ်ဳိးသစ္ဖန္တီးေရးႏွင့္ ႏုိင္ငံသစ္ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား စနစ္တက် အကြက္ခ် လုပ္ကိုင္လာၾကပါသည္၊၊
မွတ္မိသေလာက္၊ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ရိုဟိန္္ဂ်ာအမည္သံုး၍ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ခဲ့မႈ မရွိခဲ့ေပ။ ၁၉၈၈ လူထု အံုႂကြမႈ တြင္လည္း ရိုဟိန္ဂ်ာအမည္ အသံုးမျပဳခဲ့ၾကေပ၊၊ ၁၉၉၁ တြင္ မူဆလင္ အမ်ားအျပား ဘဂၤလားေဒ့ရွ္သို႔ ထြက္ေျပးခိုင္းၿပီး ယင္းဘဂၤလားေဒ့(ခ်္) ရွိ ဆင္းရဲသားမ်ား၊ အေျခမဲ့အေနမဲ့မ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ ဗမာစစ္အစိုးရ ႏွိပ္စက္ ညႇင္းပမ္းမႈေၾကာင့္ လူ (၂၀၀,၀၀၀) ေက်ာ္ထြက္ေျပးရေၾကာင္း စာရင္းျပကာ ရိုဟိန္ဂ်ာ အမည္ကိုကမၻာေက်ာ္ ေအာင္နည္းမ်ဳိးစံု လုပ္ႀကံဖန္တီးလာၾက ပါသည္။ ၁၉၉၀ တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသား အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခံထားရေသာ မူဆလင္မ်ားအား ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ ခြင့္ျပဳခဲ့သည္ကို ရိုဟိန္္ဂ်ာအမည္ျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္ခဲ့ရသလိုလို လိမ္လည္ လွည့္ျဖားလာၾကပါသည္။ ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္ တခ်ဳိ႕၏ ဤကဲ့သို႔ လုပ္ႀကံဖန္တီးမႈမ်ား အစပိုင္းတြင္ေအာင္ျမင္ သေယာင္ေယာင္ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ တိမ္ေကာလာၿပီျဖစ္သည္။

အဂၤလိပ္အုပ္ခ်ဳပ္မႈ လက္ေအာက္၌ လယ္ကူလီမ်ားအျဖစ္ ရခိုင္ျပည္သို႔ လာေရာက္လုပ္ကိုင္လာခါစ၌ စီးပြားေရးႏွင့္ ဘ၀ရပ္တည္ေရး ရည္မွန္းခ်က္သာရွိၾကသျဖင့္ ေဒသခံဗုဒၶဘာသာ၀င္ ရခိုင္မ်ားက လူသားခ်င္းစာနာ၍ အမွတ္မထင္ လက္ခံထားခဲ့ၾကသည္။ ေနာက္ပိုင္း ဘဂၤလားေဒသမွ ရခိုင္ျပည္ဘက္သို႔ ယင္းဘဂၤလီမူဆလင္မ်ား မတရားလိမ့္ ၀င္လာမႈေၾကာင့္ အဂၤလိပ္အစိုးရကိုယ္တိုင္ စိုးရိမ္၍ လူဦးေရစာရင္း စစ္တမ္းမ်ား လုပ္လာခဲ့ရသည္၊၊ ရခိုင္ေျမ၌ လူဦးေရ အလံုးအရင္းျဖင့္ အေျခခ်ေနထိုင္ခြင့္ရျပီးေနာက္ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္မ်ားႏွင့္ နယ္ေျမခ်ဲ႕ထြင္ေရး မူဆလင္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ႏုိင္ငံေရးဘက္သို႔ ဦးတည္လႈပ္ရွား လာခဲ့ၿပီး သူတို႔ကို သူတို႔ ေဒသခံတိုင္းရင္းသား၊ ရိုဟိန္ဂ်ာ မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း လိမ္လည္လွည့္ျဖား တင္ျပလာၾကပါသည္။ စစ္တေကာင္းေဒသမွ ယင္းဘဂၤလီမူဆလင္မ်ား သည္ ယေန႔ထက္ထိလည္း ရခိုင္ျပည္ထဲနည္းမ်ိဳးစံု ခိုး၀င္ေနၾကရံုသာမက ျမန္မာ အာဏာပိုင္မ်ားအား လာဘ္ထိုး၍ ရခိုင္ျပည္၏ စီးပြားေရး ခ်ဳပ္ကိုင္ဖို႔ႀကိဳးစားေနၾကသည္ကိုေတြ႕ရွိ ရပါသည္။

အစပိုင္းတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ အျခား တိုင္းရင္းသားမ်ားက ရိုဟိန္ဂ်ာအမည္ႏွင့္ သူတို႔ ႏိုင္ငံေရး အရတိုက္ပြဲ၀င္မႈကို လက္ခံရန္ ရခိုင္တို႔အား ဖိအားေပးမႈမ်ား ရွိခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံတကာ NGO မ်ားမွလည္း လူ႕အခြင့္အေရးရွုေထာင့္မွေန၍ ရိုဟိန္္ဂ်ာဆိုသူမ်ားအား အသိအမွတ္ျပဳမႈမ်ား ရွိလာသည္သာမက ရခိုင္တို႔အားလည္း ရိုဟိန္ဂ်ာအမည္ႏွင့္ ႏုိင္ငံေရး အရတိုက္ပြဲ၀င္မႈမ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳကာ ရိုဟိန္ဂ်ာဆိုသူမ်ားႏွင့္ လက္တြဲတိုက္ပြဲ၀င္ရန္ နည္းမ်ဳိးစံု ဖိအားေပးမႈမ်ား လုပ္လာခဲ့ပါသည္၊၊ ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ေဒသခံ တိုင္းရင္းသားမ်ားက သူတို႔၏လိမ္လည္ျခင္းႏွင့္ ဟန္ေဆာင္မႈမ်ား ကို သိလာရေသာအခါ ရိုဟိန္ဂ်ာအမည္ႏွင့္တကြ သူတို႔၏ ႏိုင္ငံေရးအရ ရပ္တည္ တိုက္ပြဲ၀င္မႈမ်ား ကိုပါ လံုး၀ အသိ အမွတ္မျပဳ ျဖစ္လာၾကသည္၊၊

ယင္းရုိဟိန္ဂ်ာ အမည္ခံမ်ားသည္ ရခိုင္ျပည္မွ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံသို႔ ထြက္ေျပးျခင္း၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ရခိုင္ျပည္မွ ထိုင္းႏိုင္ငံႏွင့္ မေလးရွားႏုိင္ငံသို႔ ေလွစီးဒုကၡသည္ပံုစံမ်ဳိးျဖင့္ အလံုးအရင္းျဖင့္ ၀င္ေရာက္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ ယင္းႏိုင္ငံမ်ား၌လည္း လူမႈေရးႏွင့္ ဘ၀ရပ္တည္ေရး အပါအ၀င္ ႏိုိင္ငံေရးအရ ေႂကြးေၾကာ္တိုက္ပြဲ ၀င္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ လာၾကပါသည္။ ယင္းရိုဟိန္ဂ်ာအမည္ခံမ်ားသည္ ယခုအခါတြင္ မေလးရွားႏိုင္ငံ၌ ေသာင္းႏွင့္ ခ်ီေရာက္ရွိေနၿပီျဖစ္ၿပီး၊ ထိုင္းႏိုင္ငံ၌လည္း စနစ္တက် ၀င္ေရာက္ထိုးေဖါက္ ေနၿပီျဖစ္သည္၊၊ ထိုင္းအစိုးရက ယင္း ရိုဟိန္ဂ်ာအမည္ခံမ်ား ထိုးေဖါက္ ၀င္ေရာက္မႈကို စနစ္တက် တားဆီးမႈျပဳလုပ္လာေသာအခါယင္းရိုဟိန္ဂ်ာ အေရးသည္ ေဒသခံႏိုင္ငံမ်ား အား ရိုက္ခတ္လာသျဖင့္ ေဒသခံႏိုင္ငံမ်ား သတိထား ေဆာင္ရြက္လာၾကသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ အာစီယံ ထိပ္သီး အစည္းေ၀း၌ပင္ ယင္းရိုဟိန္ဂ်ာျပႆနာသည္ နံပါတ္(၁) ေနရာရယူထားၿပီး ျဖစ္သည္၊၊

ထိုင္းႏိုင္ငံက အဘယ္ေၾကာင့္ ယင္းရိုဟိန္ဂ်ာဆိုသူမ်ားအား ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားဖြင့္ခြင့္ လက္မခံသနည္း။ အေျဖမွာ ရွင္းေနသည္၊၊ ယင္းရိုဟိန္ဂ်ာ အမည္ကိုသံုး၍ ႏိုင္ငံေရးအရ တိုက္ပြဲ၀င္ေနသူမ်ားသည္ Al-Quada အဖြဲ႔ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္မႈ ရွိေနသည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံ အၾကမ္းဘက္ လႈပ္ရွားေနသူမ်ားႏွင့္ ေပါင္းမိၿပီး ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ လံုၿခံဳေရးကိုပါ ၿခိမ္းေျခာက္ လာမည္ကို စိုးရိမ္၍ျဖစ္သည္၊၊

ႏိုင္ငံတကာ NGO မ်ားႏွင့္ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ရိုဟိန္ဂ်ာအမည္ခံမ်ားအား “ႏိုင္ငံမဲ့မ်ား” အျဖစ္ လူသား ခ်င္းစာနာ ရႈေထာင့္မွေန၍ ယင္းတို႔၏ ႏိုင္ငံေရးအရတိုက္ပြဲ၀င္မႈမ်ား အသိအမွတ္ျပဳရန္ ရခိုင္တို႔အား ဖိအားေပးေနၾကသည္ကို ေတြ႔ရွိရသည္၊၊ သို႔ေသာ္ ယင္းဘဂၤလီမူဆလင္မ်ား အလံုးအရင္းႏွင့္ ၀င္ေရာက္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းဘာသာေရး အဓိကရုဏ္းမ်ား ျဖစ္ပြါးၿပီးေနာက္ မိမိတို႔၏ ပိုင္ဆိုင္မႈနယ္ေျမ၊ အိုးအိမ္မ်ား စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးလာၾကရေသာ ေဒသခံ ရခိုင္မ်ား၏ ေရွ႕အနာဂတ္ အေရးကို ေတြးပူသည္ကိုကား မေတြ႔ရွိရေသးေပ၊၊ ယင္းအဓိကရုဏ္းကာလ၌ မူဆလင္ မ်ား၏ သတ္ျဖတ္မႈေၾကာင့္ အသက္ဆံုးရံႈးခဲ့ရေသာ ရခိုင္ျပည္သူမ်ား၊ ဗုဒၶဘာသာရဟန္းေတာ္မ်ား၊ မူဆလင္မ်ား၏ မီးတိုက္ဖ်က္ဆီးမႈေၾကာင့္ ျပာက်ခဲ့ရေသာ ရခိုင္ရြာမ်ား၊ ဗုဒၶဘာသာ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမ်ား၊ ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္ ယင္းမူဆလင္မ်ား၏ မုဒိမ္းက်င့္သတ္ျဖတ္ျခင္းခံခဲ့ရေသာ ရခိုင္သူမမ်ားႏွင့္ မိမိအသက္ အိုးအိမ္စည္းစိမ္ လံုၿခံဳေရး အတြက္ အၿမဲတမ္းအထိတ္ တလန္႔ျဖစ္ေနရေသာ ရခိုင္သူ၊ ရခိုင္သားမ်ား၏ အနာဂတ္အေရးကို ေတြးပူစဥ္းစားမိေသာ NGO မ်ားႏွင့္ ကုလသမဂၢၢ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကို မေတြ႔ဖူးေသးေပ၊၊

ဗမာစစ္အစိုးရ၏ ႏိွပ္စက္မႈကို ခံေနရသူမ်ားမွာ ရခိုင္ျပည္ရွိ မူဆလင္ဘာသာ၀င္သက္သက္မွမဟုတ္ဘဲ၊ ရခိုင္ျပည္ရွိ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ မ်ားအပါအ၀င္ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုးရွိ ျပည္သူမ်ားသည္လည္း နည္းမ်ဳိးစံု ဖိႏွိပ္ညႇင္းဆဲခံေနရသည္ကို သတိတရား လက္ကိုင္ထားဖို႔ လိုအပ္သည္။ အကယ္၍ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ား၊ NGO မ်ား ကုလသမဂၢအဖြဲ႔အစည္းမ်ားက ခ်င့္ခ်ိန္မစဥ္းစားဘဲ ရိုဟိန္ဂ်ာဆိုသူမ်ား၏ အေရးကိုေဇာင္းေပးၿပီး ရိုဟိန္ဂ်ာအမည္ႏွင့္ ယင္းတို႔၏ ႏိုင္ငံေရးအရ ရပ္တည္ တိုက္ပြဲ၀င္မႈကို လက္ခံခဲ့လွ်င္ မၾကာေသာ တေန႔၌ ေမာင္ေတာ၊ ဘူးသီးေတာင္ႏွင့္ ရေသ့ေတာင္ ေဒသ အားလံုး ယင္းရိုဟိန္ဂ်ာ အမည္ခံသူမ်ား လက္ထဲသို႔က်ေရာက္သြားၿပီး၊ ေဒသခံရခိုင္ျပည္သူမ်ား အသတ္ခံရမႈ၊ ရပ္ရြာ အိုးအိမ္ စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးရမႈႏွင့္ ရင္ဆုိင္ရမည္။ ယင္းအေရးသည္ ရခိုင္ျပည္တခုလံုး၊ ဗမာျပည္တစ္ခုလံုးႏွင့္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံ မ်ား၏ လံုၿခံဳေရးကိုပါ ၿခိမ္းေျခာက္လာၿပီး ယင္းႏိုင္ငံ၌ ေနထိုင္ေနၾကေသာ ေဒသခံျပည္သူမ်ားလည္း ရခိုင္သားမ်ား ကဲ့သို႔ ေဘးဆိုးႀကီးမ်ားႏွင့္ ရင္ဆုိင္ရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္းတင္ျပလိုက္ပါတယ္။

 Myanmar Express

ေဒၚစုၾကည္အတြက္ ရခုိင္သားတစ္ဦးရဲ႔ကဗ်ာ(ရင္နာတယ္အေမရယ္)

ရင္နာတယ္အေမရယ္ 
 

ခ်စ္ခဲ႔ပါတယ္အေမရယ္
အေမ႔ကို ျမင္ျမင္ခ်င္း မ်က္ရည္လည္းက်ခဲ႔ဖူးတယ္
အေမလက္ေ၀ွ႕ယမ္းျပတဲ႔အခါ
" ေဟး " ခနဲေအာ္လိုက္တဲ႔ လူေတြထဲ
သားလည္းပါခဲ႔ဖူးတယ္ . . .

အေမေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္သည္ျဖစ္ေစ
အေမေရြးေကာက္ပြဲ မ၀င္သည္ျဖစ္ေစ
အေမဟာ က်ေနာ္တို႕ရဲ႕ေခါင္းေဆာင္
အေမဟာ က်ေနာ္တို႕ရဲ႕အေမ
တခါမွ မျငိဳျငင္ခဲ႔ဖူးအေမ . . .

အေမဟာ ဗမာတုိ႕ရဲ႕အေမမဟုတ္
အေမဟာ ကရင္တို႕ရဲ႕အေမမဟုတ္
အေမဟာ ကခ်င္တုိ႕ရဲ႕အေမမဟုတ္
အေမဟာ က်ေနာ္တို႕ရခိုင္ေတြရဲ႕အေမမဟုတ္
ျပည္ေထာင္စုတစ္ခုလံုးရဲ႕အေမလို႕
ေဟာဒီရင္ထဲမွာ ဆူးစူးသလို
မွတ္ယူ နစ္၀င္ေနခဲ႔တာပါ အေမ . . .

ေက်ာက္နီေမာ္က ရခိုင္သူေလးလည္း
အေမရဲ႕ သမီးပါပဲ အေမ
သူဟာ လူမဆန္သူသံုးေယာက္ရဲ႕
အနိဳင္က်င္႔ေစာ္ကားခံရရံုသာမက
လည္မ်ိဳႏုန ကို ဓါးနဲ႕ဟက္တက္လွီး
မေသခင္ ဘယ္ေလာက္ညီးတြားခဲ႔ရမယ္ဆိုတာ
ၾကားေယာင္ၾကည္႕ေပါ႔ အေမ . . .

ေတာင္ကုတ္မွာ မြတ္ဆလင္ဆယ္ေယာက္
က်ေနာ္တို႕ လူမ်ိဳးေတြထဲက စိတ္ဆတ္သူေတြသတ္မိေတာ႕
အေမေျပာတဲ႔စကားကို ၾကားေယာင္ျပီး သိပ္ရွက္မိတယ္ အေမ
အားၾကီးသူဆိုတာ အားငယ္သူကို
စာနာသနားရတယ္ ဆိုလား ဘာဆိုလား အေမ
ဟုတ္ပ ဟုတ္ပ . . . က်ေနာ္ အကိုေတြ
မလိမ္မာ တခါမိုက္ ရာဇ၀င္ေတာင္တြင္လိုက္ေသးတယ္ အေမ . . .

ဆူးေလမွာလည္း ရန္ကုန္က
ျမန္မာမြတ္ဆလင္ပါ ဆိုသူေတြလည္း ဆႏၵျပ
အေမက လည္း ေမာ္လ၀ီဆိုသူၾကီးေတြကိုႏွစ္သိမ္႔
ျပဇတ္ကေနၾကတဲ႔အလား တညီတညြတ္
က်ေနာ္ဆို ျပည္ေထာင္စုသားရခိုင္လူမ်ိဳးဆိုတဲ႔
ဂုဏ္ေတာင္ရွိလားမရွိလား မသိေတာ႕
က်ေနာ္တို႕ဟာ အဘိုးဗိုလ္ခ်ဳပ္ကိုယံုလို႕
ျပည္ေထာင္စုအလံေအာက္ကို ခိုခဲ႔ၾကတာပါ အေမ
က်ေနာ္တို႕ထက္ သူတို႕က ပိုအေရးၾကီးေနသလား ???

အခု ေမာင္ေတာျမိဳ႕မွာ က်ေနာ္တို႕ သားခ်င္းေတြ
မီးေလာင္တိုက္သြင္းခံရ ဓါးနဲ႔ခုတ္ခံရ ဒုတ္နဲ႕ရိုက္ခံရ
ကိုယ္႕ေျမ ကိုယ္႕ေရ ကိုယ္႕ေဒသမွာ
ဒီလိုလုပ္ခံရတာအေမ . . . ေျပာပါဦးေလ
အားၾကီးသူေတြ . . . အားႏြဲ႔သူေတြ . . .

အခုေတာ႕နားလည္းသြားျပီအေမ
ေမာ္လ၀ီေတြကို ႏွစ္သိမ္႔ခဲ႔သမွ်
ျပည္ေထာင္စုသားရခိုင္ေတြဘက္ၾကေတာ႕
လွည္႕ေတာင္ အၾကည္႕မခံရတဲ႔ဘ၀
နာတယ္ အေမ နာတယ္
ေဟာဒီ ရင္ဘတ္က တဆစ္ဆစ္နာတယ္ . . .

ဟိုးႏွစ္ေပါင္းေထာင္ခ်ီဆီက
အေမတို႕နဲ႕တႏြယ္ထည္းစီးဆင္းခဲ႔တဲ႔ေသြးေတြကလည္း
နာတယ္ အေမ နာတယ္
အခုေတာ႕ က်ေနာ္တို႕ရခိုင္ေတြမွာ
အဘိုးဗိုလ္ခ်ဳပ္လည္း ကြယ္လြယ္သြားျပီ
အေမ ကိုလည္း ေမ႔လိုက္ပါျပီ
ေနသာသလို ေနပါအေမ
မေနသာတဲ႔ သားတို႕ ညီအကို နိဳင္ငံသားေတြ
ေလညာကဆင္းျပီး ၀င္ပါၾကပါလိမ္႔မယ္ . . .

ေနသာသလိုသာ ေနလိုက္ပါေတာ႕အေမ
က်ေနာ္တို႕လည္း နာသာသလိုသာ နာလိုက္ပါေတာ႕မယ္ . . .
မာဃလုလင္

Saturday, June 9, 2012

ရိုဟင္ဂ်ာ

ရိုဟင္ဂ်ာ
စာအုပ္ႀကီး Facebook

လူဦးေရ ၂သန္းနီးပါမွ်ရွိေနၿပီ ဆိုေသာ္လည္၊ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီမ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ရွိေသာ ပင္မမူဆလင္အစုအဖြဲ႕ ၄ ခုအနက္ လူမႈေရးႏွင့္ စီးပြားေရးတိုးတက္မႈ အနည္းဆံုးျဖစ္သည္။ ဌာေနသို႕ ျပန္လည္ပို႕ေဆာင္ျခင္းကိုလည္း အမ်ားဆံုးခံစားရသူမ်ားျဖစ္သည္။ အမ်ားစုေသာေဒသခံလူမ်ဳိး (ရခိုင္) ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားသည္ ေဒသအတြင္းတြင္ မူဆလင္အင္အားစုႀကီးထြားလာျခင္းကို ႏိုင္ငံေရး၊ အမ်ဳိးသားေရးႏွင့္ လံုၿခံဳေရးအရ ၿခိမ္းေျခာက္မႈတစ္ရပ္အေနႏွင့္ မသိျမင္ၾကေပ။ ထို႔အတူ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့ထံုးတမ္းဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ားကိုလည္း ႀကိဳတင္သိျမင္ႏိုင္မႈမရွိၾကေပ။ ေကာက္ခ်က္အေနျဖင့္ ယခင္အစိုးရမ်ားအဆက္ဆက္က ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအင္အားစုမ်ားျဖစ္သည့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ အျခားအဖြဲ႔အစည္းမ်ားမွ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီမ်ားကို အစီအစဥ္တက် စစ္ဆင္ေရးမ်ားျပဳလုပ္ရာတြင္ ရခိုင္လူမ်ဳိးအမ်ားစုသည္ အခ်ိန္အခါ ေဒသအလိုက္ ပူေပါင္းပါ၀င္ျခင္းမရွိသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။

ျမန္မာအစိုးရသည္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္မွစ၍ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီမ်ားကို ၁၃ႀကိမ္တိုင္ေအာင္ စစ္ဆင္ေရးမ်ား အစဥ္တဆက္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ လံုၿခံဳေရးအဖြဲ႕မ်ားသည္ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီ္မ်ားကို ႀကမ္းတမ္းစြာဆက္ဆံ၍ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီမ်ားအား ေနရပ္သို႔ျပန္လည္ပို႕ေဆာင္ျခင္း၊ သင္တန္းေက်ာင္း မ်ားႏွင့္ ၀တ္ျပဳေဆာင္မ်ာကို ဖ်က္သိမ္းျခင္းမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ အင္အား ၁၅၀၀၀ (တစ္ေသာင္းခြဲ) ခန္႔ရွိေသာ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီမ်ားသည္ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္တြင္ စစ္ဆင္ေရးမ်ားမွ လြတ္ေျမာက္ရန္ အမိေျမဘင္းဂလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံထဲသို႔ ျပန္လည္ပုန္းခိုၾကသည္။ ၁၉၇၈ ခုႏွစ္တြင္ အထူးစစ္ဆင္ေရးမ်ားျဖင့္ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီ ၂၀၀၀၀၀ (၂သိန္း) ခန္႕ကို ၎တို႔၏အမိေျမ ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံထဲသို႔ ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ စစ္ဆင္ေရးမ်ားတြင္ ရြာမ်ားကို ေျပာင္းေရြ႕ေနရာခ်ျခင္း၊ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးလုပ္ငန္းမ်ား၊ ဖ်က္သိမ္းၿပီးရြာမ်ား ႏွင့္ ၀တ္ေက်ာင္းမ်ားကို လံုၿခံဳေရးအရ တရားမ၀င္ခိုလႈံေနထိုင္သူမ်ား ကင္းရွင္းရန္ မီးရႈိ႕ဖ်က္ဆီးျခင္း စသည္တို႔ပါ၀င္သည္။ အခ်ဳိ႕ေနရာမ်ားတြင္ စစ္တပ္က မုဒိမ္းမႈႏွင့္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားရွိခဲ့ရာ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အဆိုပါစစ္ဆင္ေရးမ်ားကို "ဘင္ဂါလီအၾကမ္းဖက္ႏွိမ္ႏွင္းေရး" ဟူသာလူသိမ်ားသည္။ ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံ ေကာက္စ္ဘဇား (Cox's Bazar) အေရွ႕ဘက္ပိုင္းရွိဒုကၡသည္စခန္းအပါအ၀င္ ျမန္မာ-ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္ တြင္ရွိေသာဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္ လူေပါင္းမ်ားစြာ အငတ္ေဘးေၾကာင့္ေသဆံုးၾကရသည္။ ထိုကိစၥအတြက္ ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္အစိုးရသည္ မိမိႏိုင္ငံသားဒုကၡသည္မ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံသို႕ အတင္းအက်ပ္ ျပန္လည္ေစလႊတ္ျခင္းႏွင့္ ဒုကၡသည္မ်ားကို ရိကၡာလံုေလာက္စြာ စီစဥ္ေပးႏိုင္မႈမရွိျခင္းတို႔အတြက္ အျပစ္တင္ခံခဲ့ရသည္။ ထိုအေျခအေနတြင္ ျမန္မာအစိုးရသည္လည္း ႏိုင္ငံတကာဖိအားေပးမႈကို ခံစားရသည္။ (မွတ္ခ်က္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္ ျပည္တြင္းေရးအေျခအေနမ်ားကိုပါ ယွဥ္တြဲေလ့လာေစလိုပါသည္။) အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းၾကီး (United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR)) ႏွင့္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားအရ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျမန္မာအစိုးရသည္ ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွ ဒုကၡသည္ဟု သတ္မွတ္ထားေသာ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ ဘင္ဂါလီမ်ားအား  ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းတြင္ ေနထိုင္ရန္ျပန္လည္လက္ခံခဲ့ရသည္။ ၀င္ေရာက္လာသူအမ်ားစုသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းတြင္ အေျခခ် ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ၁၉၈၉ခုႏွစ္ ၊ ၁၉၉၁-၉၂ခုႏွစ္ ႏွင့္ ၂၀၀၂ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ျမန္မာအစိုးရသည္ ေရလမ္းႏွင့္ကုန္းလမ္းမ်ားမွ တရားမ၀င္ ႏိုင္ငံတြင္း၀င္ေရာက္အေျခခ်ေနထိုင္မႈ မ်ားေၾကာင့္ စစ္ဆင္ေရးမ်ားထပ္မံျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ စစ္ဆင္ေရးမ်ားႏွင့္အတူ စစ္တပ္၏ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈ တိုင္ၾကားျခင္းမ်ားလည္း ပိုမိုမ်ားျပားစြာ တစ္ေက်ာ့ျပန္ ေပၚထြက္လာခဲ့သည္။

၁၉၉၁ ခုႏွစ္စစ္ဆင္ေရးအၿပီးတြင္ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီ စုစုေပါင္း ၂၅၀၀၀၀ (၂သိန္းခြဲ) ခန္႔ကို ျပန္လည္ပို႕ေဆာင္ျခင္းႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းသို႔ တရားမ၀င္ ၀င္ေရာက္ေနထိုင္ျခင္းမွကာကြယ္ျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ခဲ့သည္။ စစ္ဆင္ေရးေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရကို အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားအဖြဲ႕မွ မူဆလင္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္အတူ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းမူဆလင္ႏိုင္ငံမ်ား ၊ မကာအေျခစိုက္ မူဆလင္အဖြဲ႕အစည္း (Rabita-al-Alam-I-Islami (Muslim World League)) တို႕၏ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ ဖိအားေပးမႈမ်ားလည္း ရွိခဲ့သည္။ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈတစ္ခုအေနႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရသည္ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီမ်ားကို ျပန္လည္လက္ခံရျပန္သည္။ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီစုစုေပါင္း ၂၃၀၀၀၀ ခန္႔ကို ႏိုင္ငံအတြင္း ၀င္ေရာက္ခြင့္ေပးခဲ့ရသည္။ သို႔ရာတြင္ ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္အစိုးရက ေကာက္စ္ဘဇား (Cox's Bazar) ေတာင္ဘက္ပိုင္းရွိဒုကၡသည္စခန္း ၂ခုတြင္ ရွိေနေသာ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီဒုကၡသည္ ၂၁၀၀၀ အပါအ၀င္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာမွ လွဴဒါန္းမႈမ်ားကို မီွခိုေနရသည့္ ရိကၡာလံုေလာက္စြာ ေထာက္ပံ႔မႈမရေသာ ေနရာအႏွံ႕ျပန္႕က်ဲေနသည့္သူမ်ားကိုလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွ တာ၀န္ယူရန္စြပ္စြဲခဲ့သည္။ ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္ဒုကၡသည္စခန္းမွ အာဏာပိုင္မ်ားသည္ ဒုကၡသည္အမည္ခံမ်ားကို ညွင္းပန္းႏိွပ္စက္မႈ ႏွင့္ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈမ်ားရွိသည္ဟုသိရသည္။

ျမန္မာအစိုးရ၏ စစ္ေဆးလက္ခံမႈ အရ ေနထိုင္ခြင့္ရေသာ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီ မ်ားသည္ အျခားျပႆနာမ်ားကို ရင္ဆိုင္ရႏိုင္ေသးသည္။ ဥပေဒေၾကာင္းအရခိုင္လံုသည့္ စာရြက္စာတမ္း ပိုင္ဆိုင္မႈမရွိသူသည္ အေျခတက်ေနထိုင္ရန္မေသခ်ာမႈမ်ားကို ေတြ႕ႀကံဳၾကရသည္။ ၎တို႔သည္ ခိုး၀ွက္မႈ ၊ အျခားရာဇ၀တ္မႈမ်ားကို က်ဴးလြန္ျခင္းယံသယျဖင့္လည္း ရဲတပ္ဖြဲ႔မွ ေခၚယူေမးျမန္းျခင္းခံၾကရသည္။ ယခင္က၀င္ေရာက္ေနထိုင္ခဲ့ေသာ ေနရာမ်ားကိုလည္း အစိုးရမွ ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားအား ျပန္လည္၍ေနရာခ်ေပးၿပီးျဖစ္သည္။ ဘာသာေရးစာသင္ေက်ာင္းမ်ားႏွင့္ ၀တ္ေက်ာင္းေဆာက္လုပ္ျခင္းမ်ားကိုလည္း ခြင့္မျပဳေပ။ ျမန္မာအစိုးရမွလည္း ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းႏွင့္ ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္တစ္ေလွ်ာက္တြင္ လံုၿခံဳေရးကို ပို၍တင္းက်ပ္လိုက္သည္။ ယခင္ရဲတပ္ဖြဲ႔ႏွင့္ လက္နက္ကိုင္တပ္မ်ားအျပင္ ေရွ႔တန္းတပ္ဖြဲ႔ကိုပါတာ၀န္ေပး၍ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းသို႔ ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္မွ တရားမ၀င္နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ခိုး၀င္မႈမ်ားကို ပိုမိုတားဆီးႏို္င္ရန္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ ႏွစ္ႏိုင္ငံ နယ္နိမိတ္မ်ဥ္း၏ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္အျခမ္းတြင္ ေျမႁမႈပ္မိုင္းကြင္းမ်ားကိုလည္း တားဆီးမႈတစ္ရပ္အျဖစ္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။
အစိုးရသည္ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီမ်ားကို ႏိုင္ငံသားအျဖစ္လက္ခံေရးကို ေႏွာင့္ေႏွးေနဆဲျဖစ္သည္။ စိစစ္ေရးကဒ္ထုတ္ေပးျခင္းႏွင့္ ရံုးကိစၥမ်ားတြင္ ၾကန္ၾကာမႈမ်ားသည္ အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားကို မုန္းတီးေရးအသြင္ေဆာင္လာသည္။ ထိုမွ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီမ်ားသည္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းတြင္ လက္နက္ကိုင္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္လာၾကသည္။

ႏိုင္ငံတကာအၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ႏွင့္ခ်ိတ္ဆက္မႈမ်ား

ႏိုင္ငံတကာအၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔ႏွင့္ခ်ိတ္ဆက္မႈမ်ား
စာအုပ္ႀကီး Facebook

မူဆလင္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔မ်ား၏ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္အစိုးရအေပၚတြင္ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္မႈႏွင့္ ႏိုင္ငံျခားဘာသာေရးအဖြဲ႔မ်ား၏ အကူအညီေထာက္ပံ့မႈကို ရယူမႈမွာ အေရအတြက္အားျဖင့္္နည္းပါးသည္။ သို႔ရာတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ အျခားေသာလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ မတူညီသည့္အခ်က္မွာ မူဆလင္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အခ်ိဳ႔သည္ ကမာၻလံုးဆိုင္ရာအစၥလာမၼစ္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္လည္း ခ်ိတ္ဆက္လႈပ္ရွားမႈမ်ား ရွိခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ရိုဟင္ဂ်ာတပ္ေပါင္းစု (Rohingya Solidarity Organization) သည္ ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္ ၊ ပါကစၥတန္ႏွင့္ အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံတို႔တြင္ အေျခစိုက္ေသာ အစြန္းေရာက္မူဆလင္အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ သိသာစြာဆက္သြယ္မႈမ်ားရွိေနသည္ကို ဆယ္စုႏွစ္အနည္းငယ္ကပင္ ႏိုင္ငံတကာမွ သိရွိၿပီးျဖစ္သည္။

ရိုဟင္ဂ်ာတပ္ေပါင္းစု (Rohingya Solidarity Organization) သည္ တည္ေထာင္စဥ္အခ်ိန္မွရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ေကာက္ဘဇား (Cox’s Bazar) ႏွင့္ စစ္တေကာင္း (Chittagong) နယ္မ်ားအတြင္းရွိ ဒုကၡသည္ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီမ်ား၏ အက်ိဳးအတြက္ဟုဆိုေသာ္လည္း ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံအတြင္းရွိ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီမ်ား ေနထိုင္ရာေဒသမ်ားကိုစုေပါင္းကာ မူဆလင္မ်ား ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရျပည္နယ္ ထူေထာင္ေရးအျဖစ္ ေျပာင္းလဲလာသည္။ ရိုဟင္ဂ်ာတပ္ေပါင္းစု (Rohingya Solidarity Organization) ၏ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္မ်ားကို ရွာေဖြရာတြင္ လက္နက္ကိုင္အင္အား ရာဂဏန္းရွိသည္ဟုသာ သိရွိရသည္။ သို႔ရာတြင္ ယင္းတို႔အနက္မွ မည္သည့္တပ္ဖြဲ႔ခြဲသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတစ္ဖက္ျခမ္းတြင္အေျခစိုက္၍ ႏိုင္ငံတကာမူဆလင္အၾကမ္းဖက္မ်ားႏွင့္ မည္သို႕ဆက္သြယ္သည္ ဆိုသည္ကိုမူ အေသးစိတ္သိရွိရန္ ႀကိဳးပမ္းဆဲျဖစ္သည္။ ရိုဟင္ဂ်ာတပ္ေပါင္းစု (Rohingya Solidarity Organization) ၏တပ္သားအမ်ားစုသည္ တရုတ္ႏိုင္ငံလုပ္ ေအေက-၄၇ ေအာ္တိုမက္တစ္ရိုင္ဖယ္မ်ား ၊ အေပါ့စားစက္ေသနတ္မ်ား၊ အာပီဂ်ီ(တူး) ဗံုးဆံေလာင္ခ်ာမ်ား၊ ေျမႃမႈပ္မိုင္းႏွင့္ ေဖာက္ခြဲေရးပစၥည္းမ်ား ကို လက္နက္အျဖစ္ကိုင္ေဆာင္ၾကသည္။

ယင္းအဖြဲ႔အစည္းသည္ ၁၉၉၀ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွစ၍ တိုက္ခိုက္ေရးျပဳလုပ္ျခင္းမ်ား အားနည္းလာခဲ့ေသာ္လည္း ျမန္မာ-ဘင္းဂလား ႏွစ္ႏိုင္ငံေဒသအတြင္းတြင္ အၾကမ္းဖက္မႈႏွင့္ ဆက္စပ္ေသာလုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္သည့္ လက္နက္ႏွင့္မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားေရာင္း၀ယ္ျခင္းမွ ၀င္ေငြအမ်ားဆံုံး ရရွိေသာအဖြဲ႔ျဖစ္သည္ကိုေတြ႔ရွိရသည္။ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံႏွင့္ေဆာ္ဒီအာေရဗ်ႏိုင္ငံမွ ရာဘိတယ္အလမ္အိုင္အစၥလာမီ (Rabitaal-Alam-I-Islami) အဖြဲ႔ ၏ ေထာက္ပံ့ေငြမ်ားကို ရယူခဲ့ေၾကာင္းလည္းသိရွိရသည္။ ၁၉၈၀ခုႏွစ္ ရိုဟင္ဂ်ာတပ္ေပါင္းစု (Rohingya Solidarity Organization) ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံရွိ ဂ်မတ္-အီ-အစၥလာမီ (Jamaat-e-Islami) အဖြဲ႔ႏွင့္  အၾကမ္းဖက္ေက်ာင္းသားမ်ား အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္သည့္ အစၥလာမီခ်တၱရရွီဘာ (Islami Chhatra Shibir) အဖြဲ႔တို႔မွ အကူအညီမ်ားကို စတင္လက္ခံခဲ့ေၾကာင္း သိရွိရသည္။

ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံတြင္အဖြဲ႔အစည္းထူေထာင္ခဲ့ခ်ိန္မွစ၍ ရိုဟင္ဂ်ာတပ္ေပါင္းစု (Rohingya Solidarity Organization) အဖြဲ႔သည္ အင္အားႀကီး ဆြန္နီမူဆလင္အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္သည့္ ဟာရာကတ္-အာလ္-ဂ်ီဟတ္-အာလ္-အစၥလာမီ (Harakat-ul-Jihad-ul-Islami) ၏လႊမ္းမိုးမႈေအာက္တြင္ရွိေနခဲ့သည္။ (HuJI) ကို ၁၉၉၂ ခုႏွစ္တြင္ အာဖဂန္စစ္ပြဲတြင္ ပါ၀င္တိုက္ခိုက္ခဲ့ၾကေသာ  ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္လူမ်ိဳးစစ္သားမ်ားကို ေထာက္ခံရန္ထူေထာင္ခ့ဲျခင္းျဖစ္သည္။ အဆိုပါအဖြဲ႔သည္ အယ္ေကဒါႏွင့္တာလီဘန္တပ္ဖြဲ႔မ်ား၏ ၀ါဟာဘီ ႏွင့္ ဒ်ဴရိုဘန္ဒီ (Wahabist and Deobandist) သင္တန္းနည္းလမ္းမ်ားကို မွ်ေ၀သင္ၾကားျခင္းမ်ားလည္းျပဳလုပ္ရာမွ အင္အားႀကီးမားကာ ကြန္ယက္မ်ားစြာလည္းျဖန္႕က်က္ႏိုင္ခဲ့သည္။ (HuJI) သည္ ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံအေျခစိုက္ ရိုဟင္ဂ်ာအဖြဲ႔၀င္မ်ားကို တပ္သားအျဖစ္ေခၚယူခဲ့မႈၿပီး ရိုဟင္ဂ်ာတပ္ေပါင္းစု (Rohingya Solidarity Organization) ႏွင့္အဆက္အသြယ္မျပတ္ ရွိခဲ့သည္ကိုလည္း ေတြ႔ရွိရသည္။

အူခီယာ (Ukhia of Cox’s Bazar) ရွိ ဘင္ဂါလီရိုဟင္ဂ်ာအဖြဲ႔၏ စခန္းတစ္ခုကို (HuJI) အဖြဲ႔မွ လက္လႊဲရယူျခင္းေၾကာင့္လည္း ရိုဟင္ဂ်ာတပ္ေပါင္းစု (Rohingya Solidarity Organization) အဖြဲ႔ပိုင္ဆိုင္မႈမ်ားကို ျခယ္လွယ္ႏိုင္စြမ္းရွိေၾကာင္း သက္ေသျပႏိုင္ခဲ့သည္။ ျမန္မာအစိုးရဘက္မွ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီအဖြဲ႔သည္ လစ္ဗ်ားသမၼတ (ေဟာင္း) မြမ္မာကဒါဖီ၏ ေထာက္ပံ့မႈမ်ား ရယူေနၾကာင္း ေျပာဆိုမႈမ်ားရွိခဲ့သည္။ ၁၉၉၄ခုႏွစ္တြင္ ရိုဟင္ဂ်ာတပ္ေပါင္းစု (Rohingya Solidarity Organization) အဖြဲ႔၀င္ ၈ေယာက္သည္ လစ္ဗ်ားႏိုင္ငံတြင္ အၾကမ္းဖက္သင္တန္းမ်ား သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ေၾကာင္း သိရွိရသည္။ အေထာက္အထားမ်ားအရ ရိုဟင္ဂ်ာတပ္ေပါင္းစု (Rohingya Solidarity Organization) သည္ ပါကစၥတန္ ကက္ရွ္မီးယားေဒသရွိ (HuJI) ယခုအေခၚ ဟာရကတ္-အူလ္-မူဂ်ာဟစ္ဒင္ (Harakat-ul-Mujahideen)  အဖြဲ႔အစည္း၏ေထာက္ပံ့မႈမ်ားလည္း ရယူခဲ့သည္။ အာဖဂန္ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္ေသာ ဂါဘူဒင္ဟက္မတ္ယာ (Gulbuddin Hekmatyar) ၏  ဟဇ္-အီ-အစၥလာမီ (Hizb-e-Islami) လႈပ္ရွားမႈမ်ားတြင္ ရိုဟင္ဂ်ာတပ္ေပါင္းစု (Rohingya Solidarity Organization) အဖြဲ႔၀င္အခ်ိဳ႔ကို ပါ၀င္ေစခဲ့ရာမွ ရိုဟင္ဂ်ာတို႔၏ ပါကစၥတန္ႏွင့္ အာဖဂန္နစၥတန္တို႔တြင္ ခ်ိတ္ဆက္မႈအား ပိုမိုေကာင္းမြန္လာခဲ့သည္။

ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံတြင္  ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံဘင္ဂါလီ ၃၅၀၀၀၀ (သံုးသိန္းခြဲ) ခန္႔သည္ ေနထိုင္ၾကၿပီး အမ်ားစုသည္ အစၥလာမ္ဘာသာေရး သင္တန္းေက်ာင္းမ်ားကို တက္ေရာက္ၾကသည္။ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ယင္းတို႔အနက္မွ  အခ်ိဳ႕သည္ တာလီဘန္ အရာရွိမ်ား ျဖစ္လာခဲ့ၾကသည္။ အျခားတာလီဘန္အဖြဲ႔၀င္ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားသည္ ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္မွ တိုက္ရိုက္ေခၚယူခန္႔အပ္ၿပီး ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံတြင္ သင္တန္းတက္ေရာက္ၾကကာ ဟာရကတ္-အူလ္-မူဂ်ာဟစ္ဒင္ (Harakat-ul-Mujahideen) အဖြဲ႔၏ ခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္ေပးမႈမ်ား ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္းေကာက္ခ်က္ခ်ခဲ့သည္။ အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံအတြင္းတြင္ ဂ်မားအယ္အစၥလားမီးယား (Jamiya-I-Islami) အဖြဲ႔ဥကၠဌ ဘာဟာႏူဒင္ ဟာဘာနီ (Burhanuddin Rabbani)  ႏွင့္ အစ္တီဟတ္-အယ္-အစၥလာမီးယား (Ittehad-I-Islami) အဖြဲ႔ မွ အက္ဘဒါရက္ရဇူလ္ဆာယက္ဖ္ (Abdur Rab Rasool Sayyaf) တို႔၏ ေထာက္ပံ့မႈမ်ားကို ေပၚေပၚတင္တင္ရယူေနမႈမ်ားကို  ႏိုင္ငံတကာအၾကမ္းဖက္ေထာက္လွမ္းေရးမွတ္တမ္းမ်ားတြင္ ေတြ႕ရွိရသည္။

ရိုဟင္ဂ်ာတပ္ေပါင္းစု (Rohingya Solidarity Organization) အဖြဲ႔၀င္ ၁၀၀ (တစ္ရာ) ခန္႔သည္ အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငတြင္းရွိ ခိုစ့္ (Khost) ၿမိဳ႔ရွိ ဟဇ္ဘ္-အီ-အစၥလာမီ (Hizb-e-Islami) အဖြဲ႔ပိုင္သင္တန္းမ်ားတြင္ ေလ့က်င့္ေရးသင္တန္းမ်ား တက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး အျခား ရိုဟင္ဂ်ာတပ္ေပါင္းစု (Rohingya Solidarity Organization) အင္အား ၅၀၀၀ ခန္႔သည္လည္း အလားတူသင္တန္းမ်ားကို ၁၉၉၀ျပည့္ႏွစ္မ်ားက တက္ရာက္ခြင့္ရခဲ့ေၾကာင္းသိရွိရသည္။

ျမန္မာ့အေရးႏွင့္ဒီမိုကေရစီအေရးေလ့လာသူ ဘာတီးလ္လစ္တစ္တနာ (Bertil Lintner) ၏မွတ္တမ္းမ်ားအရ အဆိုပါ ရိုဟင္ဂ်ာတပ္ေပါင္းစု (Rohingya Solidarity Organization) ေလ့က်င့္ေရးအဖြဲ႔၀င္မ်ားသည္ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ တစ္ဖက္သတ္လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ား ကို ခံယူၾကရၿပီး ေျခလ်င္တပ္သား ၊ မိုင္းရွင္းလင္းေရးတပ္သားမ်ား ျဖစ္လာၾကသည္။ ၎တို႕သည္ အာဖဂန္နစၥတန္ႏွင့္ ပါကစၥတန္ေတာ္လွန္ေရးတပ္ဖြဲ႔မ်ား၏ အသံုးခ်ခံ စစ္ဖက္ပစၥည္း အဆင့္မွ်သာ သတ္မွတ္ခံၾကရေၾကာင္း ႏွင့္ ထိုအေျခအေနကို မႏွစ္သက္ေၾကာင္းကိုလည္း သိရွိရသည္။

ျမန္မာမူဂ်ာဟစ္ဒင္ မ်ားသည္ တာလီဘန္အဖြဲ႔တို႔ႏွင့္ ပူးေပါင္းတိုက္ခိုက္မႈမ်ားမွာ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလတြင္ အေမရိကန္စစ္တပ္မွ အာဖဂန္အေျခစိုက္စစ္စခန္း ဖြင့္လွစ္ခ်ိန္အထိ ရွိေနခဲ့သည္။ ယင္းတို႔အနက္မွ အခ်ိဳ႔ကို အေမရိကန္တပ္မွ လက္ရဖမ္းဆီးမိခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း စစ္ေဆးေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားအရ “ျမန္မာအစိုးရကိုတိုက္ခိုက္ရန္ စစ္ေရးတိုက္ခိုက္မႈ အေတြ႔အႀကံဳမ်ား ရယူႏိုင္ရန္ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔  ျပန္လည္၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ၿပီး ကိုရမ္က်မ္းစာကို လိုက္နာေသာမူဆလင္အုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္ (Sharia Law) ကို ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း သြတ္သြင္းႏိုင္ရန္အတြက္” ဆိုေသာထြက္ခ်က္မ်ားကို ေတြ႔ရွိခဲ့ရသည္။ အဆိုပါလက္ရဖမ္းဆီးမိခဲ့ေသာအဖြဲ႔တြင္ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံသား အခ်ိဳ႔သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔မေရာက္ဖူးေသာ စစ္ေသြးၾကြမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ တာလီဘန္စစ္ပြဲၿပီးဆံုးသြားေသာ္လည္း အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံအတြင္း တာလီဘန္တို႔ဘက္မွ ကူညီတိုက္ခိုက္ေပးခဲ့ေသာ မူဂ်ာဟစ္ဒင္မ်ားသည္ ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံနယ္စပ္တြင္ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ေရး ေလ့က်င့္ေရးသင္တန္းမ်ားကို  ရိုဟင္ဂ်ာတပ္ေပါင္းစု (Rohingya Solidarity Organization) အပါအ၀င္ အျခားတိုက္ခိုက္ေရးအဖြဲ႔မ်ားအား သင္တန္းပို႔ခ်ေနမႈမ်ားကို ကမာၻ႔သတင္းမီဒီယာမ်ားက ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။

၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ားက ျမန္မာအစိုးရကို ဘာသာေရးစစ္ပြဲဆင္ႏႊဲမည္ဟု (ABMU) အဖြဲ႔ကေၾကျငာစဥ္က အာရပ္ႏွင့္ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံမ်ားမွ မူဂ်ာဟစ္ဒင္မ်ား အပါအ၀င္ အာဖဂန္နစၥတန္ရွိ စစ္ေသြးၾကြမ်ားကလည္း ပါ၀င္တိုက္ခိုက္ၾကရန္ ကတိျပဳခဲ့ၾကသည္။ ထို႔အတူ ကတ္ရွ္မီးယားေဒသမွ ပါကစၥတန္အဖြဲ႔တစ္ခုျဖစ္ေသာ ဟဇ္ဘူလ္မူဂ်ာဟစ္ဒင္ (Hizb-ul Mujahideen) ကလည္း ေလ့က်င့္ေရးသမားမ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရွိ မူဆလင္သူပုန္မ်ားကို ေလ့က်င့္မႈမ်ားေပးရန္ ေစလႊတ္ခဲ့သည္။
စက္တင္ဘာ၂၀၀၁အျဖစ္အပ်က္မတိုင္မီအထိ ထိုကဲ့သို႕ေသာအေျခအေနမ်ားကို ျမန္မာအစိုးရနည္းတူ အေမရိကန္အစိုးရသည္လည္း အႏၱရာယ္ရွိေသာအေျခအေနတစ္ရပ္အေနျဖင့္ မ်ားစြာေလ့လာမႈမ်ားမရွိခဲ့ေပ။  လက္ရွိအခ်ိန္ထိ ရိုဟင္ဂ်ာတပ္ေပါင္းစု (Rohingya Solidarity Organization) အဖြဲ႔၀င္မူဆလင္အၾကမ္းဖက္တို႔၏ ႏိုင္ငံတြင္းအင္အားသိသာစြာၿကီးမားလာျခင္း သိသာထင္ရွားေသာအၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈမ်ား မျဖစ္ပြားေအာင္ ျမန္မာအစိုးရမွလည္း ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္သည္ကိုေတြ႕႔ရွိရသည္။

သို႔ရာတြင္ စက္တင္ဘာ ၂၀၁၁ တိုက္ခိုက္မႈမ်ား အၿပီးတြင္ ႏိုင္ငံတကာေလ့လာမႈမ်ားအရ အၾကမ္းဖက္ကြန္ယက္သည္ တျဖည္းျဖည္းႀကီးထြားလာေၾကာင္း ႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကိုလည္း အယ္ေကဒါအဖြဲ႔၏ အစိတ္အပိုင္းမ်ားအျဖစ္ သြယ္၀ိုက္သိမ္းသြင္းထားမႈမ်ားရွိေၾကာင္း သိရွိရသည္။ အေမရိကန္ရွိ တကၠသိုလ္တစ္ခုတြင္ “အယ္ေကဒါ၏ အေရွ႔ေတာင္အာရွတြင္ အႀကီးမားဆံုးအဖြဲ႔ခြဲသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အေျခစိုက္သည္” ဟုပင္ သတ္မွတ္သင္ၾကားျခင္းခံရသည္။ သေဘာတရားခ်င္းတူညီေသာ သတင္းထုတ္ျပန္ေၾကျငာခ်က္တစ္ရပ္ကို စီအန္အန္ သတင္းကြန္ယက္ဌာနမွလည္း ထုတ္လႊင့္သြားခဲ့ဖူးသည္။

ထိုေၾကျငာခ်က္မ်ားကို အေသးစိတ္အတည္ျပဳႏိုင္ျခင္းးမရွိေသးေသာ္လည္း ရိုဟင္ဂ်ာတပ္ေပါင္းစု (Rohingya Solidarity Organization) အဖြဲ႔၏အနည္းဆံုး တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းသည္ အယ္ေကဒါအဖြဲ႔ၾသဇာခံျဖစ္ေၾကာင္းကို အေမရိကန္တပ္ဖြဲ႔မွ သက္ေသျပႏိုင္ခဲ့သည္။
၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ားက ဘင္းဂလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံရွိ တိုက္ခိုက္ေရးစိတ္ပါ၀င္စားသူ ရိုဟင္ဂ်ာစစ္သားမ်ား စုေဆာင္းရန္အတြက္ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံမွ လာေရာက္သိမ္းသြင္းသူမ်ားသည္ အယ္ေကဒါ အဖြဲ႔မွ ေစလႊတ္ခဲ့သူမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း တိက်ေသာသတင္းမ်ား ရရွိခဲ့သည္။ အေမရိကန္တို႔၏ အာဖဂန္စစ္ပြဲမွတ္တမ္းမ်ားအရ အိုစမာဘင္လာဒင္၏ ဗီဒီယိုတိပ္ေခြတြင္လည္း အာရပ္ဘာသာျဖင့္  “ျမန္မာႏိုင္ငံမွ မူဆလင္တရားေတာ္အလိုအရ တိုက္ခိုက္ေနသူမ်ား” ကို ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့သည္ကို သိရွိရသည္။