ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ မဲဆႏၵနယ္ ၄၈၅ ရွိသည္႔ အနက္ NLD က မဲဆႏၵနယ္ ၃၉၂ နယ္၌ အနုိုင္ရရွိခဲ႔သည္။ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီညြတ္ေရး ပါတီ (တစည) က မဲဆႏၵနယ္ ၁၀ နယ္တြင္ အနိုင္ရရွိသည္။ က်န္အနိုင္ ရရွိသည္႔ ပါတီမ်ားမွာ လူမ်ိဳးမ်ားအလိုက္ မိမိတို႔ ေဒသမ်ားတြင္ အနိုင္ရရွိျခင္း ၾကျခင္ းျဖစ္သည္။
ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ တပ္မေတာ္ကသာ တိတိက်က် ၾကားေနၿပီး ဘက္မလိုက္ ခဲ႔ေသာ္လည္း နိုင္ငံေရး အင္အားစု အခ်ိဳ႕သည္ မိမိတို႔ အနိုင္ရရွိေရး အတြက္ မတရားေသာ နည္းလမ္းမ်ား သံုးစြဲခဲ႔ၾကသည္ဟု ဆိုသည္။ လူအုပ္စုျဖင္႔ မဲထည္႔ ခိုင္းမႈမ်ိဳး ရွိခဲ႔သည္။ မိမိတို႔ ပါတီကို မဲမထည္႔လွ်င္ ရပ္ကြက္အလိုက္ မီးေလာင္တိုက္ သြင္းပစ္မည္ဟု ၿခိမ္းေျခာက္ ခဲ႔မႈမိ်ဳးလည္း ရွိသည္။ ေက်းရြာအဆင္႔၊ ရပ္ကြက္အဆင္႔ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္တြင္ တာ၀န္က် သူမ်ားအား အနိုင္က်င္႔မႈ မ်ားလည္း ရွိေၾကာင္း မွတ္တမ္းမ်ားတြင္ ေတြ႔ရသည္။
ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အနုိင္ရရွ္ခဲ႔ေသာ နိုင္ငံေရးပါတီ အခ်ိဳ႔၏ လုပ္ရပ္ကို ျပန္ၾကည္႔လွ်င္ ေအာက္ပါအတိုင္း ေတြ႔ရွိရမည္ ျဖစ္သည္။
(၁) ေငြေၾကးအင္အားျဖင္႔ အမတ္ေနရာ ၀ယ္ယူထားနိုင္သည္႔ ဘာသာေရးအစြန္း ေရာက္မ်ားက ဘာသာေရး နယ္ေျမခြဲထြက္ေရး ျပင္ဆင္ လာၾကသည္။ မေအာင္ျမင္ပါက လက္နက္ကိုင္ တိုက္ခိုက္မည္ဟု ႀကံရြယ္သည္။
(၂) လူမ်ိဳးေရး အျမင္ က်ဥ္းေျမာင္းသည္႔ ပါတီမ်ားကလည္း နယ္ေျမ ခြဲထြက္ရန္ ျပင္ဆင္လာ ၾကသည္။ ခြင္႔မျပဳလွ်င္ လက္နက္ကိုင္ တိုက္မည္။ ေသာင္းက်န္း သူမ်ားႏွင္႔ ေပါင္းမည္ဟု ရည္ရြယ္သည္။
(၃) အာဏာရလာမည္ဟု ေမွ်ာ္လင္႔ေနေသာ နိုင္ငံေရးပါတီ အခ်ိဳ႔ကလည္း အေနာက္ အုပ္စုသံရံုးမ်ား၊ ျပည္ပမွ အေနာက္အုပ္စု ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင္႔ ဖက္လဲ တကင္း ဆက္ဆံလာ ၾကသည္။ အေနာက္အုပ္စုကို အလြန္အကၽြံ မွီခို အားကိုးရန္ ျပင္ဆင္လာ ၾကသည္။
(၄) ယင္းသို႔ အေနာက္အုပ္စု အႀကိဳက္ ပါးလူးပါးလဲ လုပ္ျပေနေသာ္လည္း လက္၀ဲ၀ါဒီ မ်ား လႊမ္းမိုးေနေသာ ပါတီအခ်ိဳ႕က အာဏာရွင္စနစ္ ထူေထာင္ရန္ ႀကိဳးစား လာၾကသည္။
ယင္းလုပ္ရပ္မ်ားသည္ ဒီမိုကေရစီ အလြဲသံုးစားလုပ္မႈမ်ား ျဖစ္သည္။ နိုင္ငံႏွင္႔ ျပည္သူ လူထု၏ အစစ္အမွန္ လိုလား ေတာင္႔တခ်က္ကို မေတြးဘဲ အနာနွင္႔ေဆး တည္႔ေအာင္ မေပးသလိ ုျဖစ္ခဲ႔သည္။ ထိုနိုင္ငံေရး ပါတီမ်ားသည္ ၄င္းတို႔အာဏာ ရရွိလာပါက ဘာဆက္လုပ္မည္ကိုပင္ ျပင္ဆင္လာၾကသည္။ က်ိတ္ပုန္းခုတ္ လာၾကသည္႔ NLD ဆိုလွ်င္ မည္သူက ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ၊ မည္သူေတြက ၀န္ႀကီးလုပ္မည္ ဆိုသည္အထိ အာဏာခြဲတန္္း ခ်ခဲ႔ၾကသည္ဟု ၄င္းတို႔ အတြင္းလူမ်ားကပင္ ဖြင္႔ဟ ေျပာၾကားခဲ႔ၾကသည္။
ယင္း အေျခအေနတြင္ ခ်က္ခ်င္း အာဏာလႊဲ မေပးသျဖင္႔ NLD က မွတ္တမ္းလႊာ အမွတ္ ( ၁၃၂၉၀ )ျဖင္႔ တပ္မေတာ္သည္ အာဏာလႊဲ မေပးခ်င္သျဖင္႔ သေဘာထား ေျပာင္းသြားၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ပုတ္ခတ္ စြပ္စြဲေတာ႔သည္။ ။
တပ္မေတာ္သည္ ေရြးေကာက္ပြဲ မက်င္းပမီ တစ္ႏွစ္ခန္႔ အလိုမွစ၍ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပၿပီးလွ်င္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒႏွင္႔ အညီ တက္လာသည္႔ အစိုးရကို အာဏာ လႊဲေျပာင္းေပးမည္ဟု အႀကိမ္ႀကိမ္ ရွင္းလင္း ေျပာၾကားခဲ႔သည္။
တပ္မေတာ္သည္ မည္သည္႔ နုိင္ငံေရးပါတီကိုမွ် ဘက္လိုက္ျခင္း မရွိခဲ႔ေပ။ မည္သည္႔ ပါတီက မွ်လည္း တပ္မေတာ္ကို ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံျပဳထားျခင္း မရွိေပ။ တပ္မေတာ္က မည္သည္႔ နိုင္ငံေရး မူ၀ါဒကိုမွ် က်င္႔သံုးမႈ မျပဳခဲ႔ေပ။ လူတန္းစားေရးႏွင္႔ က်ဥ္းေျမာင္းေသာ လူမ်ိဳးေရးတို႔ကုိလည္း ေရွ႔တန္းတင္ျခင္း မရွိဘဲ အမ်ိဳးသား နိုင္ငံေရးကိုသာ အေလးထား ေဖာ္ေဆာင္ေနျခင္းျဖစ္သည္။
တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက နိုင္ငံေတာ္ႏွင္႔ ျပည္သူလူထု၏ ေရရွည္ အက်ိဳးစီးပြားသည္သာ အဓိကဟုဆိုသည္။ NLD က အာဏာ လႊဲေျပာင္းေပး ေရးသည္ အဓိကဟု ေျပာသည္။ နိုင္ငံ၏ ၿငိမ္၀ပ္ပိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရးအဖြဲ႔က ၂၇.၇.၁၉၉၀ ရက္ေန႔တြင္ ေၾကညာခ်က္အမွတ္ (၁၂၉၀ ) ကို ထုတ္ျပန္ ေၾကညာသည္။ NLD က ထုိဇူလိုင္လ ၂၈ ရက္ ႏွင္႔ ၂၉ ရက္ေန႔ တို႔တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔ ဗုိုလ္ေအာင္ေက်ာ္လမ္းရွိ ဂႏၶီခန္းမ၌ ညီလာခံ ပံုစံျဖင္႔ အစည္းအေ၀း က်င္းပခဲ႔သည္။
ေၾကညာခ်က္ (၁၂၉၀)တြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ အဓိကအခ်က္မွာ ေနာင္တစ္ခ်ိန္တြင္ ပီျပင္သည္႔ ဒီမိုကေရစီ နုိင္ငံျဖစ္လာေရး အတြက္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ စနစ္ေရး ဆြဲရမည္။ အားလံုး လက္ခံၿပီး ခိုင္မာသည္႔ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ျဖစ္ေပၚလာပါက အရပ္သား အစိုးရအား အာဏာ လႊဲေျပာင္းေပးမည္။ အေျခခံဥပေဒ မရွိဘဲ မည္သည္႔ အရပ္သားအစိုးရ၊ မည္သည္႔ ၾကားျဖတ္ အစိုးရကိုမွ အာဏာလႊဲမေပးဟု ဆိုထားျခင္း ျဖစ္သည္။
ဂႏၶီခန္းမ အစည္းအေ၀း ဆိုသည္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲ နိုင္သည္႔ ရလဒ္ကို အေျခခံၿပီး NLD ဗဟို ဦးစီးအဖြဲ႔ႏွင္႔ NLD လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားစုေ၀းကာ ထိပ္တိုက္ ရင္ဆိုင္မႈ ထပ္မံျပဳ လုပ္လိုက္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ထိုအစည္းအေ၀း သေဘာတူညီခ်က္ ဟု ထုတ္ျပန္ၿပီး အေျခခံ ဥပေဒသစ္ကို လႊတ္ေတာ္က ေရးဆြဲရန္၊ ၁၉၉၀ ျပည္႔ႏွစ္ စက္တင္ဘာလအတြင္း လႊတ္ေတာ္ ေခၚယူဖြဲ႔စည္းေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ႔သည္။ ဆက္လက္၍ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲလုပ္ၿပီး န၀တ၏ ေၾကညာခ်က္ (၁၂၉၀) ကို လက္မခံနိုင္ေၾကာင္း ေျပာင္ေျပာင္ တင္းတင္း ပင္ ေျပာခဲ႔သည္။
၂၉.၈.၁၉၉၀ ရက္ေန႔တြင္ NLD ႏွင္႔ ျပည္ေထာင္စု တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (ေနာက္ပိုင္းဖ်က္သိမ္း) တို႔ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးၿပီး ပူးတြဲ ေၾကညာခ်က္ တေစာင္ ထပ္ထုတ္ခဲဲ႔ ျပန္သည္။ ယင္းေၾကညာခ်က္တြင္ NLD အား အာဏာအျမန္အပ္ေရး၊ စက္တင္ဘာလအတြင္း လႊတ္ေတာ္ ေခၚယူေပးေရးတို႔ကို အဓိက ေတာင္းဆိုထားသည္။
ထို ေၾကညာခ်က္၌ NLD မွ ပါ၀င္ လက္မွတ္ ေရးထိုးခဲ႔သူမ်ားမွာ (၁) ဦးေအာင္ေရြ၊ (၂) ဦးၾကည္ေမာင္ ၊(၃) ဦးခ်စ္ခိုင္ ၊ (၄) ဦးလြင္ ၊(၅) ေဒၚျမင္႔ျမင္႔ခင္ ၊(၆) ဦးေရႊ၊ (၇) ဦးခင္ေမာင္ေဆြ ၊(၈) ဦးစိုးသိမ္း(ေမာင္၀ံသ)၊ (၉) ဦးေက်ာ္မင္း၊ (၁၀) ဦးခ်မ္းေအး (ေမာင္စူးစမ္း) တို႔ျဖစ္ ၾကသည္။ NLD ႏွင္႔ ပူးတြဲ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ေသာ ျပည္ေထာင္စု တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးမ်ား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္သည္ ရွမ္းျပည္နယ္ ဘက္မွ ဖက္ဒရယ္မူကို ေတာင္းဆို လာေသာ အဖြဲ႔ျဖစ္သည္။ ရွမ္းျပည္နယ္ ဖက္ဒရယ္မူေၾကာင္႔ ျပည္ေထာင္စု ၿပိဳကြဲမည္႔ အႏၱရာယ္ႀကံဳခဲ႔ရသျဖင္႔ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္တြင္ ေတာ္လွန္ေရး ေကာင္စီ တက္လာခဲ့ရ ျခင္း ျဖစ္သည္ကို NLD က သတိျပဳ ဆင္ျခင္မႈ မလုပ္ခဲ႔ေပ။ ယင္းသည္ ၄င္းတို႔ အာဏာရရွိေရး အတြက္ NLD က ဖက္ဒရယ္သမားမ်ားနွင္႔ အေပးအယူ လုပ္လိုက္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။
